TalentJR apps
Textbook: मराठी अक्षरभारती – इयत्ता दहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 19–22
जयश्री रुईकर यांची कथा — तपोवनातील कुष्ठरोगी स्त्रियांना निःस्वार्थपणे बांगड्या भरणाऱ्या अब्दुलची माणुसकी; पात्रे, आशय, व्याकरण आणि स्वमताचे मुद्दे सोप्या मराठीत.
👋 New here? See how to study this chapter step by step — summary, notes, flashcards, quiz and games.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
अमरावती येथील दाजीसाहेब पटवर्धन यांच्या तपोवनात कुष्ठरोगी स्त्रिया व मुली राहतात. अब्दुल हा बांगडीवाला वर्षातून दोनदा — संक्रांतीला आणि ज्येष्ठ पौर्णिमेला — तिथे जाऊन त्यांना बांगड्या भरतो.
संक्रांतीच्या दिवशी धंदा जोरात असतो, म्हणून बायको शन्नू त्याला तपोवनात जाण्यापासून रोखते आणि रघुभैयाच्या प्रगतीशी तुलना करून टोमणे मारते; तरीही अब्दुल बांगड्यांची पेटी घेऊन तपोवनात जातो.
तपोवनात 'चुडीवाला आला' म्हणत मुली व स्त्रिया त्याच्याभोवती जमतात. त्यांच्या मनासारख्या बांगड्या भरून त्यांच्या चेहऱ्यावर फुललेला आनंद पाहणे, हेच अब्दुलचे खरे समाधान असते.
दाजीसाहेब पत्र पाठवून अब्दुलचा तपोवनाच्या संमेलनात सत्कार करतात. इतर बांगडीवाल्यांनी नकार दिला, पण अब्दुल मोबदल्याची अपेक्षा न ठेवता स्वतःहून येतो, असे सांगून ते त्याच्या सेवेचे कौतुक करतात.
पुढे तपोवन दाजीसाहेबांच्या हाती राहिले नाही, हे कळल्यावर अब्दुल अतिशय हळवा होतो. दुसऱ्यासाठी जगण्याचा आनंद आता मिळणार नाही, या विचाराने रात्री तपोवनासाठी आणलेल्या वस्तू पाहताना त्याचे डोळे भरून येतात.
Get a ✓ Verified tutor for “चुडीवाला” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
अब्दुलला सत्कारासाठी दाजीसाहेबांनी का निवडले? कारण लिहा.
Answer: त्याची ही निरपेक्ष समाजसेवा अनमोल असल्याने दाजीसाहेबांनी त्याचा सत्कार केला.
| पात्र | ओळख / स्वभाव | पाठात |
|---|---|---|
| अब्दुल | गरीब, संवेदनशील, निःस्वार्थी बांगडीवाला | वर्षातून दोनदा तपोवनात जातो |
| शन्नू | अब्दुलची पत्नी; व्यवहारी, गरिबीने त्रस्त | तपोवनात जाण्याला विरोध |
| अन्वर | अब्दुलचा मुलगा | बाबांना थांबवतो, खिम्याचा हट्ट |
| रघुभैया | शेजारी दुकानदार; धंद्यात यशस्वी | पत्र वाचून दाखवतो |
| दाजीसाहेब | डॉ. शिवाजीराव पटवर्धन; तपोवनाचे संस्थापक, चौऱ्याऐंशी वर्षांचे | अब्दुलचा सत्कार करतात |
| तपोवन | अमरावतीतील कुष्ठरोग्यांची वसाहत | पाठाचे मुख्य स्थळ |
| तपोवनातील स्त्रिया | कुष्ठरोगी स्त्रिया व मुली | चुडीवाल्याची आतुरतेने वाट पाहतात |
| संक्रांत व ज्येष्ठ पौर्णिमा | अब्दुलच्या भेटीचे दोन दिवस | तपोवनातील आनंदाचे दिवस |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. कारणे लिहा: (अ) 'रस्त्यानं कोणी भेटलं तर तपोवनात जातो म्हणून सांगू नका' (आ) 'आजचा दिवस त्यांच्यासाठी पर्वणीच'.
Answer: दोन्ही विधानांतून शन्नूची व्यवहारी चिंता आणि अब्दुलची तपोवनाविषयीची ओढ दिसते.
2. अब्दुल आणि रघुभैया यांच्या स्वभाववैशिष्ट्यांची तुलना करा.
Answer: अब्दुल दुसऱ्याच्या आनंदात सुख शोधतो, तर रघुभैया आपल्या व्यवसायाच्या प्रगतीकडे लक्ष देतो.
3. सत्यता पटवून द्या — 'अब्दुल एक थोर समाजसेवक'.
Answer: म्हणून कोणतेही पद नसताना केवळ माणुसकीतून सेवा करणारा अब्दुल खरा थोर समाजसेवक आहे.
4. शन्नूच्या वागण्यामागील तिचा विचार काय असावा, याविषयी तुमचे मत लिहा.
Answer: म्हणून तिचे वागणे कठोर वाटले तरी त्यामागे कुटुंबाच्या भल्याचा विचार आहे; ती दुष्ट नसून परिस्थितीने त्रस्त आहे.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'चुडीवाला' पाठाच्या लेखिका…
Answer: D. जन्म १९३९.
2. तपोवन कोणत्या शहरात आहे?
Answer: A. दाजीसाहेबांचे तपोवन.
3. अब्दुल वर्षातून किती वेळा तपोवनात जातो?
Answer: B. संक्रांत व ज्येष्ठ पौर्णिमा.
4. अब्दुलला पत्र कोणी वाचून दाखवले?
Answer: C. पत्र मराठीत होते.
5. दाजीसाहेबांनी भाषणात कोणाचे उदाहरण दिले?
Answer: A. सेतुबंधनातील छोटी मदत.
6. तपोवनात जातोय हे कुणाला सांगू नका, असे शन्नू का म्हणते?
Answer: A. कुष्ठरोग्यांकडे जातो कळल्यास गिऱ्हाईक कमी होईल अशी भीती.
7. 'तेजी' म्हणजे…
Answer: B. शब्दार्थ.
8. 'भारावून जाणे' म्हणजे…
Answer: D. शब्दार्थ.
9. 'बापरे! केवढी मोठी वसाहत.' यातील 'बापरे' हे…
Answer: D. भावना व्यक्त करणारे.
10. 'रघुभैयाने चिठ्ठी भरभर वाचली.' यातील 'भरभर' हे…
Answer: D. क्रिया कशी घडली ते सांगते.
11. 'अब्दुल त्यांच्यासाठी जणू देवदूतच.' — अलंकार ओळखा.
Answer: C. 'जणू' हा शब्द.
12. सत्कारात अब्दुलने काय केले?
Answer: C. तो भारावून गेला.
13. अन्वरने कशासाठी हट्ट धरला होता?
Answer: D. घरी परतल्यावर कळले.
14. तपोवनात अब्दुल कोठे बसून बांगड्या भरतो?
Answer: B. गेटजवळ आल्यावर.
15. पाठात कोणते मूल्य प्रामुख्याने दिसते?
Answer: B. पाठ परिचयात दिले आहे.
Get a ✓ Verified tutor for “चुडीवाला” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise चुडीवाला the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे ४० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “चुडीवाला” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of चुडीवाला.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “चुडीवाला” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.