TalentJR apps
Textbook: संस्कृत आमोद – इयत्ता दहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 85–88
विमानतळाच्या प्रतीक्षालयातील संवाद — व्यवस्थापन, कायदा, संगणकशास्त्र, रसायनशास्त्र, भाषाविश्लेषण, निवेदन आणि दूरचित्रवाणी अशा प्रत्येक क्षेत्रात संस्कृत कसे उपयोगी पडते; पात्रे, अर्थ, व्याकरण आणि स्वाध्यायाची उत्तरे.
👋 New here? See how to study this chapter step by step — summary, notes, flashcards, quiz and games.
Explanations: English · मराठी · 🌐 Google Translate: हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original (Sanskrit text is never translated.)
'संस्कृत का शिकावे? त्याने नोकरी मिळेल का?' असे प्रश्न विद्यार्थ्यांना सतावतात. पाठ सांगतो — संस्कृतमुळे काळाला अनुरूप उपजीविका तर मिळतेच, शिवाय आपण ज्या क्षेत्रात काम करतो तिथे आपली गुणवत्ताही वाढते.
विमानतळावर एक महिला 'संस्कृत-सूक्ति-सङ्ग्रह' वाचत असते. त्या व्यवस्थापन-प्रशिक्षिका आहेत; रामायण, महाभारत, किरातार्जुनीय, रघुवंश यांतील श्लोकांतून व्यवस्थापनशास्त्राची मूलतत्त्वे उदाहरणांसह समजावतात, त्यामुळे विषयात शिरणे सोपे होते.
त्यांच्याशी बोलणारे गृहस्थ वाणिज्य पदवीधर आणि कायद्याचे पदवीधर असून बहुराष्ट्रीय कंपनीत विधिविमर्शक (कायदा-सल्लागार) आहेत. गुरूंच्या सल्ल्याने ते कौटिलीय अर्थशास्त्र, याज्ञवल्क्यस्मृती यांसारखे शास्त्रग्रंथ शिकू लागले आहेत.
मागे बसलेले चार मित्र विश्वसंस्कृतपरिषदेला निघाले आहेत. समीर IIT मध्ये संगणक अभियांत्रिकीचा विद्यार्थी — संस्कृत व्याकरण आणि संगणकशास्त्र यांवर संशोधन करतो; तेथे मानव्यविद्या विभागात 'अष्टाध्यायी' शिकवली जाते. प्रसाद रसायनशास्त्राचा विद्यार्थी — प्राचीन भारतीय रसायनशास्त्र हे त्याचे संशोधनक्षेत्र.
लीना भाषाशास्त्र शिकून बेंगळुरूत सॉफ्टवेअर क्षेत्रात भारतीय भाषा-विश्लेषिका आहे; तनुजा पार्श्वनिवेदन (निवेदन/व्हॉईस-ओव्हर) करते — श्लोकपठनाने उच्चार सुधारतात. समीर सांगतो, परदेशी लोकांसाठीच्या भारतीय विद्या वाहिन्यांनाही संस्कृतज्ञ लागतात. शेवटी — कोणत्याही क्षेत्रात संस्कृतज्ञान ही आपली विशेष पात्रता ठरते.
Get a ✓ Verified tutor for “प्रतिपदं संस्कृतम्” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
समीरः किम् अधिकृत्य संशोधनं करोति? (पूर्णवाक्येन उत्तरम्)
Answer: समीरः संस्कृतव्याकरणं सङ्गणकशास्त्रं च इति विषयम् अधिकृत्य संशोधनं करोति।
| संस्कृत शब्द | मराठी अर्थ | पाठात |
|---|---|---|
| व्यवस्थापनप्रशिक्षिका | व्यवस्थापन प्रशिक्षक (स्त्री) | महोदया |
| विधिविमर्शकः | कायदा-सल्लागार | महोदय, बहुराष्ट्रीय संस्था |
| कौटिलीयम् अर्थशास्त्रम् | कौटिल्याचा अर्थशास्त्र ग्रंथ | महोदयांचे अध्ययन |
| याज्ञवल्क्यस्मृतिः | धर्म-विधिविषयक स्मृतिग्रंथ | महोदयांचे अध्ययन |
| विश्वसंस्कृतपरिषद् | जागतिक संस्कृत परिषद | चौघे मित्र सहभागी |
| अष्टाध्यायी | पाणिनीचा व्याकरणग्रंथ | IIT मानव्यविद्या विभाग |
| सङ्गणक-अभियान्त्रिकी | संगणक अभियांत्रिकी | समीर |
| प्राचीनभारतीयरसायनशास्त्रम् | प्राचीन भारतीय रसायनशास्त्र | प्रसाद |
| भाषाविश्लेषिका | भाषांचे विश्लेषण करणारी | लीना, बेंगळुरू |
| पार्श्वनिवेदनम् | पडद्यामागून निवेदन (व्हॉईस-ओव्हर) | तनुजा |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. पूर्णवाक्येन उत्तरत — अ) प्रसादस्य संशोधनक्षेत्रं किम्? आ) शब्दोच्चारणस्य अभ्यासः केन भवति?
Answer: अ) प्राचीनभारतीयरसायनशास्त्रं प्रसादस्य संशोधनक्षेत्रम् अस्ति। आ) संस्कृतश्लोकादीनां पठनेन शब्दोच्चारणस्य अभ्यासः भवति।
2. माध्यमभाषया उत्तरत — संस्कृताध्ययनम् अन्यक्षेत्रेषु कथम् उपयुक्तम्?
Answer: म्हणून कोणत्याही क्षेत्रात संस्कृतज्ञान ही आपली विशेष पात्रता ठरते.
3. प्रश्ननिर्माणं कुरुत — अ) समीरः परिषदि निमन्त्रितः। आ) संस्कृताध्ययनं कलाशाखायाः छात्राः कुर्वन्ति।
Answer: अ) समीरः कुत्र निमन्त्रितः? आ) संस्कृताध्ययनं कस्याः छात्राः कुर्वन्ति?
4. सूचनानुसारं कृतीः कुरुत — 'अहं वाणिज्यशाखायाः स्नातकः।' (बहुवचने) आणि 'अपि भवती संस्कृतं पाठयति?' ('भवती' स्थाने 'त्वं')
Answer: वयं वाणिज्यशाखायाः स्नातकाः। — अपि त्वं संस्कृतं पाठयसि?
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. संवादस्थळ कोणते?
Answer: D. विमानतलस्य प्रतीक्षालयः.
2. महोदया कोणते काम करतात?
Answer: B. व्यवस्थापनप्रशिक्षिकारूपेण.
3. व्यवस्थापनतत्त्वांसाठी उल्लेखित नसलेला ग्रंथ…
Answer: D. पाठात मेघदूताचा उल्लेख नाही.
4. महोदय कोणत्या रूपात कार्य करतात?
Answer: B. बहुराष्ट्रियसंस्थायाम्.
5. गुरूंनी महोदयांना सुचवलेला ग्रंथ…
Answer: C. याज्ञवल्क्यस्मृतीसह.
6. अष्टाध्यायी हा कोणत्या विषयाचा ग्रंथ?
Answer: B. व्याकरणशास्त्रविषयकः.
7. समीरचे संशोधन…
Answer: A. तद्विषयक शोधनिबंध.
8. प्रसाद कोणत्या शास्त्राचा विद्यार्थी?
Answer: A. रसायनशास्त्रस्य छात्रः.
9. लीना कोठे काम करते?
Answer: D. सॉफ्टवेअर क्षेत्र.
10. तनुजेचा व्यवसाय…
Answer: B. शब्दोच्चारणाचा सराव.
11. 'जनैरपि' चा संधिविग्रह…
Answer: C. विसर्ग संधी.
12. 'कस्मिन्नपि' चा संधिविग्रह…
Answer: C. ङमुडागम (न् द्वित्व).
13. 'अहं यत्नं करोमि' — विधिलिङ्…
Answer: D. कृ — विधिलिङ् उत्तमपुरुष एकवचन.
14. 'वयं कार्यरताः स्याम' — लोट्…
Answer: B. अस् — लोट् उत्तमपुरुष बहुवचन.
15. 'विदेशः' चा विरुद्धार्थी…
Answer: A. आपला देश.
Get a ✓ Verified tutor for “प्रतिपदं संस्कृतम्” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise प्रतिपदं संस्कृतम् the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे ४० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “प्रतिपदं संस्कृतम्” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of प्रतिपदं संस्कृतम्.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “प्रतिपदं संस्कृतम्” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.