TalentJR apps
Textbook: मराठी सुलभभारती – इयत्ता सहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 46–49
इंदिरा संत यांची लहानशी, रंगीत कविता — माळावर पतंग उडवणारा मुलगा एका छोट्या गवतफुलाच्या प्रेमात पडतो. (A girl-poet's gentle poem: a boy flying a kite falls in love with a tiny grass flower.) सोपा भावार्थ, नवीन शब्द, स्वाध्यायाची उत्तरे आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
'गवतफुला रे! गवतफुला!' ही कविता इंदिरा संत यांनी लिहिली आहे. ती त्यांच्या 'गवतफुला' या बालकवितासंग्रहातून घेतली आहे. (Poet: Indira Sant.)
कवितेतील मुलगा थेट गवतफुलाशीच बोलतो. तो विचारतो — तू इतका लहान आणि रंगीत आहेस, मग मला तुझी इतकी ओढ का लागली? (The boy talks to the flower.)
मित्रासोबत माळरानावर पतंग उडवताना त्याला गवतात डोलणारे, जणू हसणारे फूल दिसते. ते पाहून तो आकाशातला पतंग आणि मित्र दोघांनाही विसरतो.
फुलाचे वर्णन: दोन्ही बाजूंना हिरवी, मऊ, रेशमासारखी पाती; एक निळी पाकळी; चमकणारे पिवळे पराग; आणि खाली उमललेली एक सुंदर लाल पाकळी.
उन्हात हे सगळे रंग पाहून मुलगा इतका रमतो की त्याला स्वतःचे भानच राहत नाही. लहान गोष्टींतही निसर्गाचे मोठे सौंदर्य असते, हे कविता सांगते.
Get a ✓ Verified tutor for “गवतफुला रे! गवतफुला!” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
मुलगा पतंग का विसरला? (Why did the boy forget his kite?)
Answer: गवतफुलाच्या सुंदर रंगांनी त्याचे मन ओढून घेतले, म्हणून तो पतंग आणि मित्र दोघांनाही विसरला.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| रंगरंगुल्या | रंगीत — colourful | गवतफुलाचे वर्णन |
| सानसानुल्या | लहान — tiny | गवतफुलाचे वर्णन |
| लळा | माया — affection | मुलाला फुलाचा लळा लागला |
| नभ | आकाश — sky | नभातला पतंग |
| हरखून जाणे | खूप आनंदित होणे — overjoyed | फूल पाहून मुलगा |
| रंगकळा | रंगांच्या छटा — shades | फुलाचे रंग |
| सळसळणे | पानांचा हलका आवाज — rustle | हिरवी पाती |
| झगमगती | चमकणारी — glittering | पिवळे पराग |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. एका वाक्यात उत्तरे लिहा: (अ) मुलगा कोणाशी संवाद साधतो? (आ) गवतफूल कोठे उगवले आहे? (इ) मुलांचे भान कशामुळे हरपले?
Answer: (अ) कवितेतील मुलगा गवतफुलाशी संवाद साधतो. (आ) गवतफूल माळरानावर गवतात उगवले आहे. (इ) उन्हात गवतफुलाचे सुंदर रंग पाहून मुलांचे भान हरपले.
2. आकृतिबंध पूर्ण करा: गवतफुलाला पाहून मुलगा काय विसरला आहे? आणि रिकाम्या जागा भरा.
Answer: आकृतिबंध: (१) आकाशातील पतंग (२) मित्र. रिकाम्या जागा: (अ) गवतफुला रे गवतफुला! (आ) भान हरपुनी गेले रे!
3. खालील शब्द कवितेतील कोणत्या घटकाचे वर्णन करतात? रंगरंगुल्या, नीळनिळूली, हिरवी नाजूक, गोजिरवाणी, नभिचा
Answer: रंगरंगुल्या — गवतफूल; नीळनिळूली — पाकळी; हिरवी नाजूक — रेशमी पाती; गोजिरवाणी — लाल पाकळी; नभिचा — पतंग.
4. समानार्थी व विरुद्धार्थी शब्दांच्या जोड्या लावा.
Answer: समानार्थी: मित्र–सखा, नभ–आकाश, वारा–पवन, लहान–छोटा, खेळ–क्रीडा, सदा–नेहमी. विरुद्धार्थी: लहान–मोठा, एक–अनेक, उघड–बंद, जवळ–दूर, मित्र–शत्रू.
5. अक्षरक्रम जुळवा आणि 'ओळखा पाहू मी कोण?' सोडवा.
Answer: अक्षरक्रम: (अ) सळसळती (आ) सानसानुल्या (इ) रंगरंगुल्या (ई) झगमगती. कोडी: (अ) पतंग (ब) गवताचे पाते.
6. 'मित्रासंगे माळावरती…' या दोन ओळींचा अर्थ तुमच्या शब्दांत लिहा.
Answer: नमुना उत्तर: मी माझ्या मित्रासोबत मोकळ्या माळरानावर पतंग उडवत फिरत होतो. तेव्हा गवतात वाऱ्याने हलकेच डोलणारे एक छोटे फूल मला दिसले; ते जणू माझ्याकडे पाहून हसत होते.
7. 'गवतफूल तुमच्याशी बोलत आहे' अशी कल्पना करून संवाद लिहा.
Answer: नमुना उत्तर: मी: अरे गवतफुला, तू किती सुंदर दिसतोस! फूल: धन्यवाद मित्रा! पण मला तोडू नकोस हं. मी: नाही रे, मी फक्त तुला पाहतो. तू एवढे रंग कुठून आणलेस? फूल: ऊन, पाऊस आणि मातीने मला हे रंग दिले. मी: मग मी रोज तुला भेटायला येईन!
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'गवतफुला रे! गवतफुला!' च्या कवयित्री…
Answer: C. Poetess: Indira Sant.
2. कवितेतील मुलगा कोणाशी संवाद साधतो?
Answer: D. He talks to the grass flower.
3. मुलगा माळावर काय करत होता?
Answer: D. He was flying a kite.
4. 'लळा' या शब्दाचा अर्थ…
Answer: C. लळा = affection.
5. फूल पाहून मुलगा काय विसरला?
Answer: A. Kite and friend.
6. गवताची पाती कशी आहेत?
Answer: C. Green and delicate.
7. पराग कोणत्या रंगाचे आहेत?
Answer: B. Yellow pollen.
8. 'नीळनिळूली' हा शब्द कशाचे वर्णन करतो?
Answer: B. A tiny blue petal.
9. 'नभिचा' हा शब्द कशासाठी आला आहे?
Answer: B. The kite in the sky.
10. मुलाचे भान कधी हरपले?
Answer: C. Seeing colours in sunlight.
11. 'सानसानुल्या' म्हणजे…
Answer: D. Tiny.
12. 'नभ' चा समानार्थी शब्द…
Answer: D. नभ = आकाश.
13. 'मित्र' चा विरुद्धार्थी शब्द…
Answer: C. Opposite of friend.
14. 'सळसळती' हा शब्द कशाचा?
Answer: B. Rustling of blades.
15. ही कविता आपल्याला काय शिकवते?
Answer: A. See beauty in small things.
Get a ✓ Verified tutor for “गवतफुला रे! गवतफुला!” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise गवतफुला रे! गवतफुला! the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “गवतफुला रे! गवतफुला!” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of गवतफुला रे! गवतफुला!.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “गवतफुला रे! गवतफुला!” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.