TalentJR apps
Textbook: मराठी सुलभभारती – इयत्ता पाचवी (Balbharati, official free PDF) · pages 27–29
नदी स्वतःची गोष्ट सांगते — डोंगरावर जन्म, धबधबा, मैदान, शेती, प्रदूषणाचे दुःख आणि शेवटी समुद्र; सोबत पाणी वाचवण्याचे उपाय शिकूया. (A river tells its own life story.)
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
या पाठात नदी आत्मकथा सांगते — 'मी' म्हणून. (Autobiography of a river.) नदीचा जन्म पर्वतावर होतो. अनेक ओढे आणि इतर नद्या तिला मिळतात, म्हणून ती मोठी होते.
माणसे धरण बांधून नदीचे पाणी अडवतात. त्या पाण्यापासून वीज तयार होते; विजेवर कारखाने आणि शेतातले पंप चालतात; पिण्यासाठीही तेच पाणी वापरतात.
नदी उंच कड्यावरून धबधब्याच्या रूपात खाली येते. सपाट मैदानात आल्यावर तिचा वेग कमी होतो. दोन्ही काठ हिरवेगार होतात आणि शेतकरी भरपूर धान्य पिकवतात.
नदीला एक दुःख (खंत) आहे — ती सर्वांना उपयोगी पडते, तरी माणसे तिच्यात सांडपाणी सोडतात आणि कचरा टाकतात; गावे-शहरांजवळ ती जास्त प्रदूषित होते. (People pollute her.)
तरीही नदी थांबत नाही. 'थांबला तो संपला' असे ती सर्वांना सांगते. शेवटी ती सागराला (समुद्राला) मिळते आणि तिचा प्रवास संपतो.
Get a ✓ Verified tutor for “मी नदी बोलते...” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
नदीचा वेग केव्हा कमी होतो? (When does the river slow down?)
Answer: नदी पर्वतउतारावरून सपाट मैदानी भागात येते, तेव्हा तिचा वेग कमी होतो.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| पर्वत | डोंगर — mountain | नदीचा जन्म |
| ओढा | लहान प्रवाह — stream | नदीला मिळतो |
| धरण | पाणी अडवणारी भिंत — dam | वीज तयार |
| अडवणे | थांबवणे — to stop, block | धरण |
| धबधबा | कड्यावरून पडणारे पाणी — waterfall | पर्वतावरून |
| कडा | उंच, सरळ खडक — cliff | उंच कड्यावरून |
| खंत | मनातले दुःख — regret, sorrow | प्रदूषण |
| सांडपाणी | वापरलेले घाण पाणी — sewage | नदीत सोडतात |
| प्रदूषित | घाण झालेले — polluted | शहरांजवळ |
| सागर | समुद्र — sea | प्रवासाचा शेवट |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. नदीच्या पाण्याचा उपयोग लोक कशाकशासाठी करतात? (Uses of river water)
Answer: वीज तयार करणे, कारखाने व शेतीचे पंप चालवणे, पिणे आणि धान्य पिकवणे यांसाठी.
2. रिकाम्या जागा भरा: चालणे-चालतात-चालवतात प्रमाणे (अ) भेटणे (आ) थांबणे
Answer: (अ) भेटणे-भेटतात-भेटवतात (आ) थांबणे-थांबतात-थांबवतात.
3. नदीचे प्रदूषण कमी कसे करता येईल? तीन उपाय लिहा.
Answer: नदीत कचरा व प्लास्टिक टाकू नये; सांडपाणी स्वच्छ करूनच सोडावे; काठावर झाडे लावावी.
4. 'पाणी वाचवा' यावर दोन घोषवाक्ये तयार करा. (Make two slogans.)
Answer: 'थेंब थेंब वाचवू, उद्याचे जीवन घडवू.' 'नळ बंद, पाणी आनंद.'
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. नदीचा जन्म कोठे होतो?
Answer: B. On a mountain.
2. नदीला येऊन काय मिळतात?
Answer: B. Streams and other rivers.
3. माणसे नदीला कशाने अडवतात?
Answer: C. By building dams.
4. नदीच्या पाण्यावर काय तयार करतात?
Answer: C. Electricity.
5. नदी उंच कड्यावरून कोसळते तेव्हा तिला म्हणतात…
Answer: C. Waterfall.
6. नदीचा वेग केव्हा कमी होतो?
Answer: B. In the plains.
7. नदीची खंत कशाबद्दल आहे?
Answer: C. About pollution.
8. नदी जास्त प्रदूषित केव्हा होते?
Answer: D. Near towns and cities.
9. 'थांबला तो संपला' — हे काय आहे?
Answer: C. A wise saying.
10. नदीचा प्रवास कोठे संपतो?
Answer: A. In the sea.
11. 'सागर' चा अर्थ…
Answer: D. Sea.
12. मिळणे → मिळतात → ___
Answer: C. Pattern: चालवतात, पळवतात → मिळवतात.
13. रंगछटा दाखवणारा शब्द कोणता?
Answer: B. Shade of green.
14. पाणी वाचवण्याचा योग्य उपाय…
Answer: D. Fix leaking taps.
15. 'Waterfall' ला मराठीत…
Answer: C. धबधबा.
Get a ✓ Verified tutor for “मी नदी बोलते...” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise मी नदी बोलते... the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २५ मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “मी नदी बोलते...” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of मी नदी बोलते....
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “मी नदी बोलते” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.