TalentJR apps
Textbook: मराठी सुलभभारती – इयत्ता पाचवी (Balbharati, official free PDF) · pages 51–52
समाजसुधारक महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे यांच्या लहानपणीचे प्रसंग — खेळ, दया आणि सगळ्यांना समान मानण्याची शिकवण. (Childhood stories of social reformer Maharshi Vitthal Ramji Shinde.)
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
विठ्ठल रामजी शिंदे यांना अण्णासाहेब असेही म्हणत. त्यांचा जन्म जमखंडी गावी झाला. वडील रामजी आणि आई यमुनाबाई. (Born at Jamkhandi.)
लहानपणी विठ्ठलला खेळ खूप आवडायचे — हुतुतू, खो-खो, सुरपारंब्या. खेळांत त्याचा धीटपणा आणि सहनशीलता दिसायची.
वडील धार्मिक वृत्तीचे होते. घरी सर्व जातिधर्मांचे लोक येत; त्यामुळे माणसांत भेद करू नये, ही शिकवण विठ्ठलला घरातूनच मिळाली.
तो चार वर्षांचा असताना मोठा दुष्काळ पडला. आजोबा बसवंतराव गरिबांना मक्याचे दाणे वाटत आणि विठ्ठल त्यांना मदत करी. एकदा त्याने स्वतःचे जेवणाचे ताट भुकेल्या भिकाऱ्याला दिले.
संत तुकारामांच्या अभंगाचा — दुःखी लोकांना आपले मानणारा खरा साधू — त्याच्या मनावर ठसा उमटला. आयुष्यभर त्यांनी समाजसुधारणेचे काम केले.
Get a ✓ Verified tutor for “महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
गोरगरीब लोक विठ्ठलला आशीर्वाद का देत? (Why did the poor bless Vitthal?)
Answer: विठ्ठल आजोबांबरोबर गोरगरिबांना मक्याचे दाणे वाटत असे, म्हणून लोक त्याला आशीर्वाद देत.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| जमखंडी | जन्मगाव — birthplace | सुरुवात |
| सुरपारंब्या | झाडावर खेळायचा खेळ — a tree game | खेळ |
| धीटपणा | न घाबरण्याचा गुण — courage | खेळ |
| सहनशीलता | त्रास सहन करण्याची ताकद — patience/endurance | खेळ |
| संस्कार | मनावर झालेली चांगली शिकवण — values | घर |
| दुष्काळ | पाणी-धान्याची कमतरता — famine | चार वर्षांचा |
| दानशूर | खूप दान करणारा — generous | आजोबा |
| कट्टा | घरासमोरचा ओटा — platform | दाणे वाटणे |
| अभंग | संतांची कविता — devotional verse | तुकाराम |
| समाजसुधारणा | समाज चांगला करण्याचे काम — social reform | आयुष्यभर |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. एका वाक्यात उत्तर लिहा: विठ्ठलच्या आजोबांनी दुष्काळात गरिबांना कोणती मदत केली?
Answer: आजोबा बसवंतराव दुष्काळात गोरगरिबांना मक्याचे दाणे वाटत असत.
2. योग्य पर्याय निवडा: भिकारी दाराशी आला, तेव्हा — (अ) विठ्ठलने ताट दिले (आ) त्याला जायला सांगितले.
Answer: (अ) विठ्ठलने जेवणाचे ताटच त्या भुकेल्या माणसाला दिले.
3. कंसातील शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द वापरा: 'ससा हा प्राणी …… असतो.' (धीट)
Answer: ससा हा प्राणी भित्रा असतो.
4. तुमच्या परिसरातील एखादी दानशूर व्यक्ती संकटात कशी मदत करते? दोन वाक्ये लिहा.
Answer: आमच्या गल्लीतील काका पुराच्या वेळी लोकांना जेवण देतात. ते गरीब मुलांना वह्या-पुस्तकेही देतात.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. विठ्ठल रामजी शिंदे यांचा जन्म कोठे झाला?
Answer: D. Jamkhandi.
2. त्यांच्या आईचे नाव…
Answer: C. Yamunabai.
3. विठ्ठल रामजी शिंदे यांचे दुसरे नाव…
Answer: A. Annasaheb.
4. यांपैकी कोणता खेळ विठ्ठलला आवडायचा?
Answer: D. Surparambya (with हुतुतू, खो-खो).
5. खेळांत विठ्ठलचे कोणते गुण दिसत?
Answer: A. Courage and endurance.
6. घरातून विठ्ठलला कोणता संस्कार मिळाला?
Answer: C. No discrimination.
7. दुष्काळ पडला तेव्हा विठ्ठल किती वर्षांचा होता?
Answer: C. Only four.
8. आजोबा गरिबांना काय वाटत?
Answer: B. Maize grains.
9. आजोबांचे नाव काय?
Answer: D. Basavantrao.
10. भिकारी दाराशी आला तेव्हा विठ्ठलने काय केले?
Answer: C. He gave his own plate.
11. विठ्ठलच्या मनावर कोणाच्या अभंगाचा ठसा उमटला?
Answer: A. Sant Tukaram.
12. आयुष्यभर त्यांनी कोणते कार्य केले?
Answer: A. Social reform.
13. 'दानशूर' म्हणजे…
Answer: D. Generous donor.
14. 'सैल' चा विरुद्धार्थी शब्द…
Answer: D. Loose × tight.
15. 'Famine' ला मराठीत…
Answer: B. दुष्काळ.
Get a ✓ Verified tutor for “महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.