TalentJR apps
Textbook: मराठी सुलभभारती – इयत्ता सहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 64–65
बाबुसिंग राठोड यांच्या लेखनातून दोन थोर भारतीयांची ओळख — डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम आणि लालबहादूर शास्त्री. (Short life sketches of Dr. A. P. J. Abdul Kalam and Lal Bahadur Shastri.) महत्त्वाच्या तारखा, सोपी माहिती, स्वाध्यायाची उत्तरे आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
हा पाठ बाबुसिंग राठोड यांच्या 'भारताचे भाग्यविधाते' या पुस्तकातून घेतला आहे. त्यात दोन थोर व्यक्तींच्या कार्याची माहिती आहे. (Author: Babusing Rathod.)
डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम हे भारताचे अकरावे राष्ट्रपती. त्यांचा जन्म १५ ऑक्टोबर १९३१ रोजी तमिळनाडूतील रामेश्वरम् येथे साध्या कुटुंबात झाला.
वडिलांचे छत्र लवकर हरपल्याने कलामांनी वर्तमानपत्रे विकून शिक्षण घेतले. गणित आवडीचा विषय होता. मोठे शास्त्रज्ञ होऊन अग्नी क्षेपणास्त्राच्या यशस्वी चाचणीने ते जगभर प्रसिद्ध झाले; त्यांना 'भारतरत्न' मिळाले.
लालबहादूर शास्त्री यांचा जन्म २ ऑक्टोबर १९०४ रोजी उत्तर प्रदेशातील मोगलसराई येथे झाला. त्यांना संस्कृत भाषेची खूप आवड होती. भारत सेवक संघात त्यांनी देशसेवेचे व्रत घेतले.
नेहरूंनंतर शास्त्रीजी भारताचे दुसरे पंतप्रधान झाले (९ जून १९६४ ते ११ जानेवारी १९६६). त्यांना मरणोत्तर 'भारतरत्न' देण्यात आला. 'जय जवान, जय किसान' ही घोषणा त्यांच्या नावाशी जोडलेली आहे.
Get a ✓ Verified tutor for “थोरांची ओळख” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
शास्त्रीजी आणि डॉ. कलाम यांच्या जन्मवर्षांत किती वर्षांचे अंतर आहे?
Answer: दोघांच्या जन्मवर्षांत २७ वर्षांचे अंतर आहे; शास्त्रीजी वयाने मोठे होते.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| २ ऑक्टोबर १९०४ | लालबहादूर शास्त्री यांचा जन्म | मोगलसराई, उत्तर प्रदेश |
| १५ ऑक्टोबर १९३१ | डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांचा जन्म | रामेश्वरम्, तमिळनाडू |
| स्वातंत्र्यानंतर | शास्त्री उ. प्र.चे संसदीय सचिव | राजकीय कार्य |
| ९ जून १९६४ | शास्त्री भारताचे दुसरे पंतप्रधान | नेहरूंच्या निधनानंतर |
| ११ जानेवारी १९६६ | शास्त्री यांचा मृत्यू | कार्यकाळ सुमारे १८ महिने |
| अग्नी चाचणी | कलामांचे जगभर कौतुक | Missile Man |
| राष्ट्रपतीपद | कलाम भारताचे ११ वे राष्ट्रपती | वेगळी कार्यपद्धती |
| २७ जुलै २०१५ | डॉ. कलाम यांचा मृत्यू | पद्मभूषण, पद्मविभूषण, भारतरत्न |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. उत्तरे लिहा: (अ) डॉ. कलाम यांचे जन्मस्थळ कोणते? (आ) त्यांना कोणकोणत्या पुरस्कारांनी सन्मानित केले?
Answer: (अ) डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांचे जन्मस्थळ तमिळनाडू राज्यातील रामेश्वरम् हे आहे. (आ) त्यांना पद्मभूषण, पद्मविभूषण आणि भारतरत्न या पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले.
2. डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांच्या कार्याची माहिती लिहा.
Answer: डॉ. कलामांनी गरिबीतून, वर्तमानपत्रे विकून शिक्षण पूर्ण केले. पुढे ते विक्रम साराभाई अवकाश केंद्राचे प्रमुख झाले. अग्नी क्षेपणास्त्राच्या यशस्वी चाचणीने भारताला जगात नवी ओळख मिळाली, म्हणून त्यांना 'Missile Man' म्हणतात. त्यांनी पंतप्रधानांचे सल्लागार म्हणून काम केले आणि भारताचे अकरावे राष्ट्रपती झाले. त्यांना पद्मभूषण, पद्मविभूषण व भारतरत्न मिळाले. शेवटपर्यंत ते ज्ञानसाधनेत रमले.
3. उत्तरे लिहा: (अ) लालबहादूर शास्त्री यांचा जन्म कोठे व केव्हा झाला? (आ) त्यांना कोणत्या विषयाची आवड होती? (इ) त्यांना कोणत्या पुरस्काराने सन्मानित केले?
Answer: (अ) लालबहादूर शास्त्री यांचा जन्म २ ऑक्टोबर १९०४ रोजी उत्तर प्रदेशातील मोगलसराई येथे झाला. (आ) त्यांना संस्कृत भाषेची खूप आवड होती. (इ) त्यांना मरणोत्तर 'भारतरत्न' पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
4. डॉ. कलाम आणि लालबहादूर शास्त्री यांची तुलना तक्त्यात करा (जन्म, पद, आवड, सन्मान).
Answer: जन्म: कलाम — १५ ऑक्टोबर १९३१, रामेश्वरम्; शास्त्री — २ ऑक्टोबर १९०४, मोगलसराई. पद: कलाम — ११ वे राष्ट्रपती; शास्त्री — दुसरे पंतप्रधान. आवड: कलाम — गणित; शास्त्री — संस्कृत. सन्मान: कलाम — पद्मभूषण, पद्मविभूषण, भारतरत्न; शास्त्री — मरणोत्तर भारतरत्न.
5. शोध घ्या: डॉ. कलाम यांनी लिहिलेल्या पुस्तकांची यादी करा; एखाद्या समाजसुधारकाची माहिती लिहा.
Answer: नमुना उत्तर: डॉ. कलाम यांचे 'अग्निपंख' (Wings of Fire) हे आत्मचरित्र प्रसिद्ध आहे; पाठात ते वाचायला सांगितले आहे. समाजसुधारकाची माहिती लिहिताना उदा. महात्मा जोतीराव फुले — त्यांनी मुलींसाठी शाळा सुरू केली आणि सर्वांना शिक्षण मिळावे यासाठी काम केले. त्यांच्याकडून आपण शिक्षणाचे महत्त्व शिकतो.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'थोरांची ओळख' पाठाचे लेखक…
Answer: B. Author: Babusing Rathod.
2. डॉ. कलाम भारताचे कितवे राष्ट्रपती होते?
Answer: C. 11th President.
3. डॉ. कलामांचे जन्मस्थळ…
Answer: A. Rameswaram, Tamil Nadu.
4. डॉ. कलामांचा आवडता विषय…
Answer: A. Maths.
5. कलामांना शिक्षणासाठी दागिने गहाण ठेवून कोणी मदत केली?
Answer: A. His sister.
6. कोणत्या क्षेपणास्त्राच्या चाचणीमुळे कलामांचे कौतुक झाले?
Answer: B. Agni missile.
7. डॉ. कलामांना कोणत्या नावाने ओळखले जाते?
Answer: D. Missile Man.
8. लालबहादूर शास्त्री यांचा जन्म…
Answer: A. 2 October 1904.
9. शास्त्रींना कोणत्या भाषेची आवड होती?
Answer: A. Sanskrit.
10. शास्त्री भारताचे कितवे पंतप्रधान?
Answer: D. 2nd Prime Minister.
11. शास्त्रीजी कोणाच्या निधनानंतर पंतप्रधान झाले?
Answer: A. After Nehru.
12. शास्त्रींचा पंतप्रधानपदाचा कार्यकाळ सुमारे…
Answer: A. About 18 months.
13. 'मरणोत्तर' म्हणजे…
Answer: D. After death.
14. 'जय जवान, जय किसान' ही घोषणा कोणाची?
Answer: C. Lal Bahadur Shastri.
15. दोघांनाही मिळालेला सर्वोच्च सन्मान…
Answer: B. Bharat Ratna.
Get a ✓ Verified tutor for “थोरांची ओळख” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise थोरांची ओळख the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “थोरांची ओळख” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of थोरांची ओळख.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “थोरांची ओळख” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.