TalentJR apps
Textbook: मराठी सुलभभारती – इयत्ता सहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 60–63
संतोष आळंजकर यांची शेतकऱ्याच्या आनंदाची कविता — पीक तयार झाले, सुगी आली! (A poem about harvest time and a farmer's joy and thanks to God.) सोपा भावार्थ, नवीन शब्द, स्वाध्यायाची उत्तरे, यमक अलंकार आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
'सुगी' ही कविता संतोष आळंजकर यांनी लिहिली आहे. सुगी म्हणजे पीक कापणीचा हंगाम (harvest season). (Poet: Santosh Alanjkar.)
सुगीचे दिवस आले — विळ्यांना धार लावा, शेतात चला, रानातली फळेही पिकून पिवळी झाली आहेत, असे शेतकरी आनंदाने सांगतो.
ज्वारी-बाजरीची ताटे पिवळी झाली आहेत आणि त्यांच्या टोकाला मोत्यांसारखे दाणे भरले आहेत; जणू देवाने मापाने भरभरून दाणे शेतात ओतले आहेत.
मनात उत्साह, कपाळी मातीचा टिळा घेऊन शेतकरी कंबर कसून एकेका रांगेत कापणी करत पुढे जातो. कडक उन्हात काम करूनही त्याचे मन चांदण्यासारखे शांत, आनंदी असते.
भरलेले पीक पाहून त्याचा आनंद मावत नाही. शेवटी तो देवाकडे मागतो — असे सुगीचे दिवस नेहमी येऊ दे, आणि तुझ्या देण्याबद्दल कोणाला मत्सर वाटू नये.
Get a ✓ Verified tutor for “सुगी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
'भर उन्हात सोंगणी, तरी चांदणे मनात' — याचा अर्थ काय?
Answer: पीक भरभरून आल्यामुळे शेतकऱ्याला उन्हातले कष्टही जाणवत नाहीत; त्याचे मन आनंदाने शीतल झाले आहे.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| सुगी | हंगाम — harvest season | आले सुगीचे दिवस |
| पाजळणे | धार लावणे — sharpen | विळे |
| रानमेवा | रानातील फळे — wild fruits | करवंद, बोरे |
| धाट | ज्वारी/बाजरीची रोपे — stalks | पिवळे झाले |
| लगडणे | दाण्यांनी भरणे — laden | मोती लगडले |
| हुरूप | उत्साह — enthusiasm | मनाला हुरूप |
| आथी | पिकांच्या रांगा — crop rows | आथीवर आथी |
| सोंगणी | कापणी — harvesting | भर उन्हात |
| हेवा | मत्सर — envy | कोणा वाटू नये |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. खालील ओळी पूर्ण करा: (अ) धाट… (आ) भर उन्हात… (इ) असे… देवा.
Answer: (अ) धाट पिवळे पिवळे / वर मोती लगडले. (आ) भर उन्हात सोंगणी / तरी चांदणे मनात. (इ) रिकाम्या जागी: पहिल्या ओळीत 'सुगीचे दिवस' आणि दुसऱ्या ओळीत 'नित येऊ दे रे'.
2. खालील ओळींचा अर्थ तुमच्या शब्दांत लिहा: (अ) 'धाट पिवळे पिवळे, वर मोती लगडले' (आ) 'पीक पाहता शिवारी, सुख मावेना पोटात'
Answer: (अ) ज्वारी-बाजरीची उभी रोपे पिकून पिवळी झाली आहेत आणि त्यांच्या टोकांवरच्या कणसांत मोत्यांसारखे चमकणारे दाणे गच्च भरले आहेत. (आ) शेतात डोलणारे भरघोस पीक पाहून शेतकऱ्याला इतका आनंद होतो की तो आनंद त्याच्या मनात मावत नाही.
3. 'असे सुगीचे दिवस… कोणा वाटू नये हेवा' या ओळींचा अर्थ लिहा.
Answer: नमुना उत्तर: शेतकरी देवाला प्रार्थना करतो — हे देवा, असे भरभराटीचे सुगीचे दिवस आम्हांला दरवर्षी मिळू दे. तू सगळ्यांना भरभरून दे, म्हणजे तुझ्या देण्याबद्दल कोणालाही दुसऱ्याचा मत्सर वाटणार नाही.
4. वाक्प्रचारांचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा: कंबर कसणे, हुरूप येणे, हेवा वाटणे.
Answer: कंबर कसणे — तयारीने कामाला लागणे: परीक्षा जवळ आल्याने सईने अभ्यासासाठी कंबर कसली. हुरूप येणे — उत्साह वाटणे: सामना जिंकल्यावर संघाला नवा हुरूप आला. हेवा वाटणे — मत्सर वाटणे: मित्राचे यश पाहून हेवा न वाटता आनंद मानावा.
5. कवितेच्या आधारे शब्दगट पूर्ण करा: देवाचे…, चांदणे…, हळदला…; आणि तक्त्यातील रानमेव्यांची नावे लिहा.
Answer: शब्दगट: देवाचे मापडे, चांदणे मनात, हळदला रानमेवा. रानमेवा (तक्त्यातून): आवळा, काजू, करवंद, जांभूळ, चिंच, चारोळी इत्यादी.
6. कवितेतील यमक साधणारे शब्द लिहा आणि ठेवा, लगडले, माथी, मनात यांना यमक जुळवा.
Answer: यमकाच्या जोड्या: ठेवा–मेवा, लगडले–सांडले, माथी–आथी, मनात–पोटात, देवा–हेवा. चौकटी: (१) ठेवा – मेवा (२) लगडले – सांडले (३) माथी – आथी (४) मनात – पोटात.
7. सुगीच्या दिवसात शेतकरी आनंदी का असतो? 'परिश्रमाशिवाय यश नाही' यावर तुमचे मत सांगा.
Answer: नमुना उत्तर: शेतकरी नांगरणी, पेरणी, पाणी देणे, राखण असे वर्षभर कष्ट करतो. सुगीत ते कष्ट भरघोस पिकाच्या रूपाने फळाला येतात, म्हणून तो आनंदी असतो. माझ्या मते परिश्रमाशिवाय यश मिळत नाही; रोज थोडा अभ्यास केला तरच परीक्षेत चांगले गुण मिळतात, जसे रोज राबल्यावरच शेत बहरते.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'सुगी' कवितेचे कवी…
Answer: B. Poet: Santosh Alanjkar.
2. 'सुगी' म्हणजे…
Answer: B. Harvest season.
3. 'विळे पाजळून ठेवा' म्हणजे…
Answer: A. Sharpen the sickles.
4. रानमेव्याचे उदाहरण…
Answer: A. Wild fruits like karvand.
5. पिवळ्या धाटांवर काय लगडले आहे?
Answer: B. Grains like pearls.
6. शेतकऱ्याच्या माथी कसला टिळा आहे?
Answer: C. A mark of soil.
7. 'हुरूप' चा अर्थ…
Answer: B. Enthusiasm.
8. 'आथी' म्हणजे…
Answer: A. Rows of crop.
9. भर उन्हात सोंगणी करताना मनात काय आहे?
Answer: C. Moonlight — calm joy.
10. 'सुख मावेना पोटात' — कधी?
Answer: C. Seeing the crop.
11. 'नित' म्हणजे…
Answer: B. Always.
12. शेवटच्या कडव्यात शेतकरी कोणाशी बोलतो?
Answer: A. He prays to God.
13. 'लगडले' शी यमक साधणारा शब्द…
Answer: D. लगडले–सांडले.
14. 'हेवा वाटणे' म्हणजे…
Answer: A. To envy.
15. 'घडावा–पडावा' ही जोडी कोणता अलंकार दाखवते?
Answer: C. End syllables match = यमक.
Get a ✓ Verified tutor for “सुगी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise सुगी the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “सुगी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of सुगी.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “सुगी” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.