TalentJR apps
Textbook: मराठी सुलभभारती – इयत्ता सहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 7–11
शंकर वैद्य यांची पावसाळ्याची कविता — झरे, गवत, डोंगर, पाखरे, ऊन… सगळा निसर्ग पावसात आनंदाने भिजतो. (A rainy-season poem full of sound words.) सोपा अर्थ, शब्दकोडे, चित्रवाचन आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
'जिकडे तिकडे पाणीच पाणी' ही कविता शंकर वैद्य यांनी लिहिली आहे. (A poem by Shankar Vaidya.) पावसाळ्यात निसर्ग कसा बदलतो याचे सुंदर शब्दचित्र (word-picture) कवीने काढले आहे.
पावसाळ्यात सगळीकडे पाणी दिसते: झरे खळखळ वाहतात, पोपटी रंगाचे गवत डोलते आणि गवताचे शेंडे (तुरे) हलतात.
झाडांना नवी चमक येते, पाने-फुले जणू आनंदाने अंघोळ करतात आणि पाऊस-वारा सहन करत पक्षी इकडे-तिकडे उडतात.
निळसर डोंगर भिजताना जणू हसतात, त्यांच्यावरून झरे उड्या मारत खाली येतात आणि दऱ्याखोऱ्यांत-रानात नाचरा आवाज भरतो.
मधेच वारा जोरात येतो, ढगांची रांग तुटते आणि हिरव्या रानात ऊन हरणासारखे बागडते. प्रत्येक कडव्यानंतर 'सगळीकडे पाणी, खळखळणारे झरे' हा भाग पुन्हा येतो.
Get a ✓ Verified tutor for “जिकडे तिकडे पाणीच पाणी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
'हिरव्या रानी ऊन बागडे हरिणापरी गोजिरे' — याचा अर्थ काय?
Answer: हिरव्या रानात पडलेले ऊन हरणासारखे सुंदर आणि आनंदाने उड्या मारत आहे, असे कवीला वाटते.
चित्रवाचन: चित्र पाहून काय सांगाल? (How to answer a picture-reading question)
Answer: नमुना उत्तर: रस्ता नेहमी झेब्रा क्रॉसिंगवरूनच, सिग्नल पाहून ओलांडावा; डावी-उजवीकडे पाहावे; रस्ता ओलांडताना मोबाईल वापरू नये, धावू नये; फुटपाथवर दंगा करू नये.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| तुरे | गवताचे शेंडे — tips of grass | कडवे १ |
| पोपटी | हलका हिरवा — parrot green | कडवे १ |
| लकाकी | चमक, झळाळी — shine | कडवे २ |
| नाहणे | पावसात भिजणे — to bathe | कडवे २ |
| पाखरे | पक्षी — birds | कडवे २ |
| निर्झर | झरा — stream | कडवे ३ |
| नाद | आवाज, ध्वनी — sound | कडवे ३ |
| उसळी घेणे | उडी घेणे — to leap | कडवे ४ |
| बागडणे | आनंदाने नाचणे — to frolic | कडवे ४ |
| गोजिरे | सुंदर, देखणे — lovely | कडवे ४ |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. कवितेतील खालील घटक कोणती कृती करतात ते लिहा: (अ) पाने-फुले (आ) वारा. चौकटी पूर्ण करा: पाऊसवारा झेलणारी, डोंगरातून उड्या घेणारे, हिरव्या रानी बागडणारे, हसत भिजणारे.
Answer: (अ) पाने-फुले सुखाने नाहतात; (आ) वारा मधेच उसळी घेतो. चौकटी: पाखरे; निर्झर; ऊन; निळसर डोंगर.
2. सहसंबंध जोडा (उदा. खळखळणारे : झरे) आणि योग्य जोड्या लावा — ढगांची, हरिणापरी, नवी, निळसर, नाद.
Answer: लवलवणारे : तुरे; झुळझुळणारे : गवत; भिरभिरणारे : पाखरे. जोड्या: ढगांची — साखळी; हरिणापरी — गोजिरे; नवी — लकाकी; निळसर — डोंगर; नाद — नाचरा.
3. एका वाक्यात उत्तरे लिहा: (अ) सुखामध्ये कोण नाहत आहेत? (आ) ऊन कोठे बागडत आहे?
Answer: (अ) झाडांवरची पाने आणि फुले सुखामध्ये नाहत आहेत. (आ) ऊन हिरव्या रानात बागडत आहे.
4. शब्दकोडे सोडवा: उभे — (१) आभाळ (३) रात्र (५) बडबड; आडवे — (२) तीर (४) निःशब्द (६) ताजे, प्रफुल्लित.
Answer: (१) आकाश (२) शर (३) रजनी (४) नीरव (५) वटवट (६) टवटवीत.
5. विचार करा व सांगा: पावसाळ्यात तुम्ही पाहिलेल्या निसर्गातील बदलांचे वर्णन करा.
Answer: नमुना उत्तर: पावसाळ्यात आकाश काळ्या ढगांनी भरते. सुकलेली जमीन हिरवीगार होते आणि सगळीकडे गवत उगवते. नद्या-नाले भरून वाहतात. झाडांची पाने धुतल्यासारखी चमकतात. बेडकांचे डराँव डराँव आणि पक्ष्यांची किलबिल ऐकू येते.
6. लिहिते होऊ या: 'वादळ, वारा, पाऊस, गारा' या शब्दांवर सहा ओळींची कविता लिहा.
Answer: नमुना उत्तर: आले वादळ भिरभिर भारी, / वारा पळतो दारोदारी. / टपटप पाऊस पडू लागला, / अंगणी पाण्याचा खेळ रंगला. / गारा वेचू मुठी भरून, / नाचू आपण हात धरून.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'जिकडे तिकडे पाणीच पाणी' चे कवी…
Answer: D. Shankar Vaidya.
2. कवितेत गवत कसे आहे?
Answer: C. Rustling, parrot-green grass.
3. 'तुरे' म्हणजे…
Answer: B. Tips of grass.
4. सुखात कोण नाहत आहेत?
Answer: A. Leaves and flowers.
5. पाऊसवारा झेलणारी कोण?
Answer: B. The birds.
6. निळसर डोंगर कसे भिजतात?
Answer: D. Laughing.
7. 'निर्झर' म्हणजे…
Answer: B. A stream.
8. ढगांची साखळी कधी तुटते?
Answer: A. When the wind leaps.
9. ऊन कोठे बागडते?
Answer: B. In the green forest.
10. ऊनाला कोणाची उपमा दिली आहे?
Answer: C. Like a deer — हरिणापरी.
11. योग्य जोडी कोणती?
Answer: C. ढगांची साखळी.
12. 'लकाकी' चा अर्थ…
Answer: A. Shine.
13. 'उसळी घेणे' म्हणजे…
Answer: B. To leap.
14. शब्दकोड्यात 'तीर' साठी दोन अक्षरी शब्द…
Answer: D. तीर = बाण = शर.
15. चित्रवाचनात मुलगी बाबांना काय सांगते?
Answer: C. Don't talk on the phone while crossing.
Get a ✓ Verified tutor for “जिकडे तिकडे पाणीच पाणी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise जिकडे तिकडे पाणीच पाणी the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २५ मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “जिकडे तिकडे पाणीच पाणी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of जिकडे तिकडे पाणीच पाणी.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “जिकडे तिकडे पाणीच पाणी” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.