TalentJR apps
Textbook: मराठी सुलभभारती – इयत्ता सातवी (Balbharati, official free PDF) · pages 18–20
मंगेश पाडगांवकर यांची आनंदी कविता — हिरव्या कुरणावर प्राजक्ताची फुले टपटप पडतात आणि मुलांचे गाणे त्या तालावर जुळते. (A joyful poem about children singing under a parijat tree.) सोपा भावार्थ, नादानुकारी शब्द, विरुद्धार्थी शब्द, फुलांच्या रंगांची माहिती आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
'टप् टप् पडती' ही कविता प्रसिद्ध कवी मंगेश पाडगांवकर यांनी लिहिली आहे. मोकळ्या कुरणावरच्या प्राजक्ताच्या झाडाखाली खेळणाऱ्या मुलांचा आनंद या कवितेत आहे. (Poet: Mangesh Padgaonkar.)
प्राजक्ताची नाजूक फुले मुलांच्या अंगावर टपटप पडतात. त्या आवाजाच्या तालावर मुलांचे गाणे भिरभिरत जुळून येते.
कुरणावर आणि झाडांखाली ऊन आणि सावली मिळून जणू जाळी विणतात. वारा भरभर येतो आणि गवत आनंदाने डोलू लागते. गाण्याचे सूर दूरपर्यंत जातात, पिवळ्या उन्हात न्हातात; धरती हसते आणि फांदीवर झोका झुलतो.
मुलांचे गाणे म्हणजेच झुळझुळ वारा आणि लुकलुकणारे तारे. पाऊस, वारा, मोराचा पिसारा — सगळे त्यांच्या गाण्यातून फुलते.
शेवटी कवी म्हणतात — फुलांसारखे फुला, सगळ्यांच्या सुरात सूर मिसळा. जे गाणे गातात, आनंदाने जगतात, तेच शहाणे; बाकीचे वेडे! आनंदी राहण्याचा हा संदेश आहे.
Get a ✓ Verified tutor for “टप् टप् पडती (कविता)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
'ऊनसावली विणते जाळी' — याचा अर्थ काय?
Answer: पानांतून येणारे ऊन आणि सावली मिळून जमिनीवर जाळीसारखी नक्षी तयार होते — जणू ऊनसावली जाळी विणत आहे.
गुलाबाच्या फुलाला लाल रंग कशामुळे मिळतो?
Answer: अँथोसायनीन या रंगद्रव्यामुळे.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| कडवे १ | प्राजक्ताची फुले टपटप पडतात | गाणे तालावर जुळते |
| कडवे २ | ऊनसावली जाळी विणते | गवत खुशीने डुलते |
| कडवे ३ | सूर दूरवर, उन्हात नाहतात | धरती हसते, झोपाळा झुलतो |
| कडवे ४ | गाणे म्हणजे वारा, तारा | पाऊस, मोरपिसारा फुलतात |
| कडवे ५ | फुलांसारखे फुला, सुरात सूर मिसळा | गाणारे शहाणे |
| माहिती | फुलांचे रंग — रंगद्रव्ये | कॅरोटिन, अँथोसायनीन |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. स्वाध्याय प्र. १: (अ) मुलांचे गाणे कधी जुळून येते? (आ) गवत खुशीने का डुलते? (इ) मुलांच्या गाण्यातून काय काय फुलते? (ई) कवितेत खुळे कोणाला म्हटले आहे?
Answer: (अ) प्राजक्ताची फुले अंगावर टपटप पडतात, त्या तालावर मुलांचे गाणे भिरभिरत जुळून येते. (आ) भरभर वारा येतो, त्यामुळे गवत आनंदाने डोलते. (इ) पाऊस, वारा आणि मोराचा पिसारा मुलांच्या गाण्यातून फुलतात. (ई) जे आनंदाने गाणे गात नाहीत, अशा बाकीच्या सगळ्यांना कवीने खुळे म्हटले आहे.
2. स्वाध्याय प्र. २: कवितेच्या ओळी पूर्ण करा — (अ) कुरणावरती, … (आ) हसते धरती, … (इ) पाऊस, वारा, …
Answer: (अ) कुरणावरती, झाडांखाली ऊनसावली विणते जाळी. (आ) हसते धरती, फांदीवरती हा झोपाळा झुले! (इ) पाऊस, वारा, मोरपिसारा या गाण्यातुन फुले!
3. खेळूया शब्दांशी: (अ) कवितेतील इतर नादानुकारी शब्द लिहा. (आ) सहसंबंध लावा — हसरी, झुळझुळ, फांदी, लुकलुक / वारा, तारा, धरती, झोपाळा.
Answer: (अ) भिर् भिर्, भरारा, झुळझुळ, लुकलुक. (आ) हसरी — धरती; झुळझुळ — वारा; फांदी — झोपाळा; लुकलुक — तारा.
4. लपलेले शब्द लिहा: (१) कुरणावरती (२) झाडाखाली (३) ऊनसावली. आणि विरुद्धार्थी शब्द लिहा: बरे, चढ, नफा, आत, आनंद, यश, मोठे, शुभ.
Answer: (१) कुरण, रण, वर, वरती, रती (२) झाड, झाडा, खाली (३) ऊन, सावली, साव, वली. विरुद्धार्थी: बरे × वाईट, चढ × उतार, नफा × तोटा, आत × बाहेर, आनंद × दुःख, यश × अपयश, मोठे × लहान, शुभ × अशुभ.
5. खेळ: 'शाळा' या शब्दाचा वाक्यडोंगर बनवा.
Answer: नमुना उत्तर: शाळा. → शाळा भरली. → माझी शाळा भरली. → माझी सुंदर शाळा भरली. → माझी सुंदर, मोठी शाळा भरली. → माझी सुंदर, मोठी शाळा सकाळी भरली. → माझी सुंदर, मोठी शाळा सकाळी वेळेवर भरली.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'टप् टप् पडती' चे कवी…
Answer: B. Mangesh Padgaonkar.
2. अंगावर कोणाची फुले पडतात?
Answer: D. Parijat flowers.
3. मुलांचे गाणे कधी जुळते?
Answer: B. With the rhythm of falling flowers.
4. गवत खुशीने का डुलते?
Answer: C. The wind blows fast.
5. ऊनसावली काय विणते?
Answer: D. A net-like pattern.
6. फांदीवर काय झुलते?
Answer: A. A swing.
7. गाण्यातून काय फुलत नाही?
Answer: A. Rain, wind, peacock plumes bloom.
8. कवितेत खुळे कोणाला म्हटले आहे?
Answer: D. Those who don't sing.
9. 'कुरण' म्हणजे…
Answer: C. Meadow.
10. खालीलपैकी नादानुकारी शब्द…
Answer: B. Imitates a sound.
11. 'हसते धरती' — यात काय दाखवले आहे?
Answer: A. Personification.
12. पाडगांवकरांचा कवितासंग्रह…
Answer: D. Jipsi.
13. लाल, गुलाबी, निळा रंग कशामुळे?
Answer: A. Anthocyanin.
14. फुलात कोणते रंगद्रव्य असावे, हे कोण ठरवते?
Answer: D. Genes.
15. 'यश' चा विरुद्धार्थी शब्द…
Answer: B. Failure.
Get a ✓ Verified tutor for “टप् टप् पडती (कविता)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise टप् टप् पडती (कविता) the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “टप् टप् पडती (कविता)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of टप् टप् पडती (कविता).
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “टप् टप् पडती (कविता)” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.