TalentJR apps
Textbook: मराठी सुलभभारती – इयत्ता सातवी (Balbharati, official free PDF) · pages 21–25
द. मा. मिरासदार यांची खुसखुशीत विनोदी गोष्ट — घरातले सगळे आजारी पडून गोड 'औषधे' खातात, म्हणून एक धडधाकट मुलगा मुद्दाम आजारी असल्याचे सांगून डॉक्टरकडे जातो! (A funny story about a boy who wants to be ill.) सोपा अर्थ, स्वाध्याय, वाक्प्रचार, शब्दयोगी अव्यये आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
या विनोदी गोष्टीचे लेखक द. मा. मिरासदार आहेत. गोष्टीतला मुलगा कधीच आजारी पडला नाही, याची त्याला चक्क लाज वाटते! निदान सर्दी-खोकला तरी आपल्या वाट्याला यायला हवा होता, असे त्याला वाटते. (A humorous story by D. M. Mirasdar.)
घरात आई खोकते, बाबांना सर्दी होते, दादाचे अंग दुखते, ताईचे हात-पाय दुखतात. आजारी माणसांना संत्री, मोसंबी, सफरचंद, खडीसाखर, बेदाणे, पेढे, गोड औषध आणि शिरा मिळतो; पण त्या 'औषधांना' हात लावायला मुलाला सक्त मनाई असते.
घरच्यांच्या 'स्वार्थीपणाचा' त्याला राग येतो — तेच इतके आजारी पडतात की त्याला संधीच मिळत नाही! म्हणून आपणही आजारी पडून डॉक्टरकडून औषध आणायचेच, असे तो ठरवतो आणि घरच्यांच्या बाटल्यांसोबत स्वतःची छोटी बाटली खिशात घेऊन दवाखान्यात जातो.
दवाखान्यातील गर्दी, इंजेक्शनचा डाग अभिमानाने पाहणारे लोक — सगळ्यांचा त्याला हेवा वाटतो. तो डॉक्टरांना सांगतो, मलाही बरे नाही. खाटेवर झोपून तपासणी करून घेताना त्याला खूप आनंद होतो; तो इंजेक्शन आणि ऑपरेशनही मागतो!
डॉक्टर शांतपणे तपासतात आणि सांगतात — तुला काहीच झालेले नाही, तब्येत ठणठणीत आहे, औषधाची गरज नाही, घरी जा. मुलगा खूप निराश होतो आणि रडवेल्या आवाजात 'एखादे तरी औषध द्या ना' अशी विनवणी करतो. इथेच गोष्टीची गंमत आहे.
Get a ✓ Verified tutor for “आजारी पडण्याचा प्रयोग” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
ही गोष्ट विनोदी का वाटते?
Answer: सगळे आजारपणाला घाबरतात, पण हा मुलगा गोड खाऊसाठी आजारी पडायला धडपडतो; ही उलटी अपेक्षा आणि त्याचे निरागस विचार यांमुळे गोष्ट हसवते.
'मुलांनी फुगेवाल्याभोवती गर्दी केली' — शब्दयोगी अव्यय ओळखा.
Answer: 'भोवती' हे शब्दयोगी अव्यय; 'फुगेवाल्या' हे सामान्यरूप.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| सुरुवात | कधी आजारी न पडल्याची मुलाला लाज | एकही बाटली, इंजेक्शन नाही |
| घरातील दृश्य | सगळे आजारी, गोड 'औषधे' | मुलाला सक्त मनाई |
| निश्चय | आजारी पडून औषध आणायचेच | खिशात स्वतःची बाटली |
| दवाखाना | गर्दी, कण्हणारे लोक, इंजेक्शनचे डाग | मुलाला हेवा |
| तपासणी | खाटेवर झोपला; नळी, जीभ, टिचकी | इंजेक्शन, ऑपरेशनची मागणी |
| शेवट | डॉक्टर: तब्येत ठणठणीत, औषध नाही | मुलगा निराश |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. स्वाध्याय प्र. १: केव्हा ते लिहा — (अ) मुलाला घरच्यांच्या दुःखात सहभागी व्हावे असे वाटू लागले. (आ) मुलाने डॉक्टरांकडून औषध आणायचेच ठरवले. (इ) मुलाला धन्य धन्य वाटले. (ई) डॉक्टरांचे बोलणे ऐकून मुलाची निराशा झाली.
Answer: (अ) आजारी घरच्यांना फळे, पेढे, खडीसाखर अशी गोड 'औषधे' मिळत होती आणि मुलाला त्यांना हात लावायला मनाई होती; तेव्हा ती औषधे आपणही खावीत म्हणून. (आ) घरचे इतक्या वेळा आजारी पडत की आपल्या वाट्याला आजारपणच येत नाही, असे वाटून त्यांचा राग आला तेव्हा. (इ) डॉक्टरांनी त्याला तपासले, गळ्यातली नळी छातीवर लावली आणि जीभ बघितली तेव्हा. (ई) डॉक्टरांनी 'तुला काही झाले नाही, तब्येत ठणठणीत आहे, औषध नाही, घरी जा' असे सांगितले तेव्हा.
2. स्वाध्याय प्र. २: आकृत्या पूर्ण करा — (अ) मुलाच्या मते मोठी दुखणी व छोटी दुखणी (आ) घरातील आजारी व्यक्तींची औषधे.
Answer: (अ) मोठी दुखणी: टायफॉइड, क्षय, न्यूमोनिया. छोटी दुखणी: थंडीताप, खोकला, पडसे. (आ) संत्री, मोसंबी, सफरचंद, खडीसाखर, बेदाणा, पेढे, गोड औषध.
3. स्वाध्याय प्र. ३ (नमुना): तक्ता पूर्ण करा — आपण आजारी असताना काय करू शकत नाही? / आजारी नसताना काय करू शकतो?
Answer: नमुना उत्तर: आजारी असताना — शाळेत जाता येत नाही, मैदानावर खेळता येत नाही, आवडीचे पदार्थ खाता येत नाहीत. आजारी नसताना — शाळेत जाऊन शिकता येते, मित्रांसोबत खेळता येते, सहलीला जाता येते, सगळे पदार्थ खाता येतात.
4. स्वाध्याय प्र. ४ (नमुना): घरातील कोणी आजारी पडल्यास तुम्ही कशी मदत कराल?
Answer: नमुना उत्तर: मी वेळेवर औषध आणि पाणी देईन. त्यांना शांत झोपता यावे म्हणून टीव्हीचा आवाज कमी ठेवीन. आईला घरकामात मदत करीन. त्यांच्याशी गप्पा मारून त्यांचे मन रमवीन आणि गरज वाटल्यास डॉक्टरांकडे नेण्यासाठी मोठ्यांना सांगेन.
5. खेळूया शब्दांशी: (अ) मराठी पर्यायी शब्द — डॉक्टर, ऑपरेशन, मेडिसीन, पेशंट. (आ) जोड्या जुळवा — टवटवीत, बटबटीत, चमचमीत, मिळमिळीत, ठणठणीत, गुळगुळीत / जेवण, भाजी, डोळे, आरोग्य, दगड, फूल.
Answer: (अ) डॉक्टर — वैद्य; ऑपरेशन — शस्त्रक्रिया; मेडिसीन — औषध; पेशंट — रुग्ण. (आ) टवटवीत फूल, बटबटीत डोळे, चमचमीत भाजी, मिळमिळीत जेवण, ठणठणीत आरोग्य, गुळगुळीत दगड.
6. वाक्प्रचार वापरून वाक्ये पूर्ण करा (सुचेनासे होणे, सक्त मनाई असणे, फुशारकी मारणे, ठणठणीत असणे) आणि शब्दयोगी अव्यये ओळखा: शाळेसमोर, फुगेवाल्याभोवती, मित्राप्रमाणे, देण्यासाठी, तुमच्याकडे.
Answer: (अ) सुलेमानचाचांची तब्येत ठणठणीत असते. (आ) आजोबांना काही सुचेनासे झाले. (इ) जॉन खूप फुशारकी मारत होता. (ई) तेथून वाहन नेण्यास सक्त मनाई आहे. शब्दयोगी अव्यये: समोर, भोवती, प्रमाणे, साठी, कडे.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'आजारी पडण्याचा प्रयोग' चे लेखक…
Answer: A. D. M. Mirasdar.
2. पाठाचा प्रकार…
Answer: C. A humorous story.
3. मुलाला कशाचे दुःख होते?
Answer: D. He was never ill.
4. बाबांना दर आठ दिवसांनी काय यायचे?
Answer: D. A cold.
5. अशक्तपणा आल्यावर रोज काय व्हायचे?
Answer: B. Sheera.
6. मुलाने स्वतःची बाटली कुठे ठेवली?
Answer: A. In his shorts pocket.
7. दवाखान्यातील गर्दी मुलाला का आवडते?
Answer: A. He can sit there longer.
8. लोक कशाकडे फुशारकीने पाहत होते?
Answer: A. The injection mark.
9. मुलाने डॉक्टरांकडे काय मागितले नाही?
Answer: C. He asked for injection, operation, medicine.
10. डॉक्टरांच्या मते मुलाची तब्येत…
Answer: C. Perfectly fine.
11. 'हेवा वाटणे' म्हणजे…
Answer: C. To envy.
12. 'ऑपरेशन' साठी मराठी शब्द…
Answer: A. Surgery.
13. 'जमदग्नीचा अवतार' म्हणजे…
Answer: B. A very angry person.
14. 'टेबलावर फुलदाणी आहे' — शब्दयोगी अव्यय…
Answer: D. 'वर' joined to टेबल.
15. 'शाळा → शाळेत' या बदलाला म्हणतात…
Answer: C. Oblique form.
Get a ✓ Verified tutor for “आजारी पडण्याचा प्रयोग” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise आजारी पडण्याचा प्रयोग the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे ३० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “आजारी पडण्याचा प्रयोग” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of आजारी पडण्याचा प्रयोग.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “आजारी पडण्याचा प्रयोग” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.