TalentJR apps
Textbook: मराठी सुलभभारती – इयत्ता सातवी (Balbharati, official free PDF) · pages 31–34
लेखिका आशा पाटील यांचा पाठ 'वाचनाचे वेड' — पुस्तक वाचायला कंटाळणारी सोनाली आईच्या एका हुशार युक्तीमुळे पुस्तकप्रेमी कशी होते, याची गोष्ट. (How a clever trick by her mother turns Sonali into a book lover.) सोपा सारांश, नवीन शब्द, उभयान्वयी अव्यये आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
आजकाल अनेक मुलांना टीव्ही, व्हिडिओ गेम्स, मोबाईल आवडतात; पुस्तक वाचणे त्यांना कंटाळवाणे वाटते. सोनालीही अशीच होती — शाळेच्या पुस्तकांशिवाय ती दुसरे काही वाचत नसे. (Sonali did not like extra reading.)
तिची आई आणि मोठा भाऊ यांना मात्र वाचनाचे वेड होते. रोज अभ्यासाशिवाय निदान दोन पाने अवांतर वाचावे, असे आईला वाटे; पण सोनाली ऐकत नव्हती.
सुट्टीत आईने युक्ती केली — 'मला एका शाळेत गोष्ट सांगायची आहे, या पुस्तकातली एक छान गोष्ट माझ्यासाठी निवड', असे सांगून तिने सोनालीच्या हातात गोष्टींचे पुस्तक दिले. (Mother asked for her help in choosing a story.)
आईला मदत केली तर वहीत नवी नोंद होईल आणि बाई कौतुक करतील, म्हणून सोनालीने पुस्तक घेतले. वाचता वाचता तिला गोष्टींची गोडी लागली आणि दीड तासात तिने पुस्तक संपवले. मग आईच्या सांगण्यावरून तिने प्रत्येक कथेचा थोडक्यात सारांश एका पानावर लिहिला.
आईने घरच्यांसमोर तिचे कौतुक केले; शाळेत तिने मदतीबद्दल सांगितले आणि वर्गाला गोष्टही ऐकवली. बाईंनी शाबासकी दिली. आता सोनाली स्वतःहून पुस्तके वाचते, आवडलेल्या ओळी वहीत लिहिते — तिला वाचनाचे वेडच लागले.
Get a ✓ Verified tutor for “वाचनाचे वेड” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
आईने सोनालीला कथेचा सारांश लिहायला का सांगितला?
Answer: सगळ्याच कथा आवडल्यामुळे कोणती निवडावी हे सोनालीला कळत नव्हते; सारांश लिहिल्यावर निवड करणे सोपे जाईल (आणि कथा नीट लक्षात राहील), म्हणून आईने सारांश लिहायला सांगितला.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| सुरुवात | सोनालीला अवांतर वाचनाचा कंटाळा | आई-भावाला मात्र वाचनाचे वेड |
| सुट्टी | आई गोष्टींचे पुस्तक देऊन गोष्ट निवडायला सांगते | आईची युक्ती |
| मदतीची नोंद | बाईंच्या उपक्रमामुळे सोनाली तयार होते | कौतुकाची आशा |
| दीड तास | संपूर्ण पुस्तक वाचून होते | उत्सुकता वाढते |
| सारांश | प्रत्येक कथेचा सारांश एका पानावर | पुस्तक पुन्हा वाचते |
| कौतुक | आई घरात, बाई वर्गात शाबासकी देतात | आनंद गगनात मावेना |
| वाढदिवस | बाबांची पुस्तक-भेट — सर्व वर्गाला | वाचनाचे वेड लागते |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. प्र. १ एक-दोन वाक्यांत उत्तरे: (अ) सोनालीने काय करावे, अशी आईची इच्छा होती? (आ) घरच्या सर्वांना तिच्याकडे पाहून आश्चर्य का वाटले? (इ) बाबांनी तिला प्रोत्साहन कसे दिले?
Answer: (अ) सोनालीने शाळेच्या अभ्यासाबरोबर रोज निदान दोन पाने अवांतर पुस्तक वाचावे, असे आईला वाटत होते. (आ) कधीच अवांतर न वाचणारी सोनाली सारांश लिहिण्यासाठी स्वतःहून पुस्तक पुन्हा वाचायला बसली, म्हणून सगळ्यांना आश्चर्य वाटले. (इ) बाबांनी तिच्या वाढदिवसाला तिला एक छान पुस्तक दिले आणि तिच्या वर्गातील प्रत्येक मुला-मुलीलाही एकेक पुस्तक भेट दिले.
2. प्र. २ कारणे लिहा: (अ) आईने सोनालीच्या हातात गोष्टींचे पुस्तक दिले. (आ) आईने कथांचा सारांश लिहायला सांगितला. (इ) सोनालीला आता 'पुस्तक वाच' असे सांगावे लागत नव्हते.
Answer: (अ) सोनालीला वाचनाची गोडी लागावी म्हणून, शाळेत सांगण्यासाठी गोष्ट निवडण्याच्या निमित्ताने आईने तिला पुस्तक दिले. (आ) सगळ्याच कथा आवडल्यामुळे कोणती निवडावी हे तिला ठरवता येत नव्हते; सारांशामुळे निवड सोपी होईल म्हणून. (इ) तिला स्वतःलाच वाचनाची आवड — वेड — लागले होते; ती घरातील आणि शाळेच्या वाचनालयातील पुस्तके वाचू लागली होती.
3. प्र. ३ आकृती पूर्ण करा: अवांतर वाचनाऐवजी मुलांची मैत्री असणारे घटक.
Answer: टीव्ही, व्हिडिओ गेम्स, कॉम्प्युटर, मोबाईल.
4. प्र. ४ अभ्यासाशिवाय तुम्हांला कोणत्या गोष्टी करायला आवडतात? का?
Answer: नमुना उत्तर: मला चित्रे काढायला आवडतात, कारण रंगांशी खेळताना मन शांत होते. मला क्रिकेट खेळायला आवडते, कारण त्यामुळे शरीर तंदुरुस्त राहते आणि मित्रांबरोबर मजा येते. सुट्टीत मी गोष्टींची पुस्तके वाचतो, कारण त्यातून नवीन गोष्टी कळतात.
5. खेळूया शब्दांशी (अ): योग्य अर्थ निवडा — सफल होणे, नोंदी करणे, आनंद गगनात न मावणे, नवल वाटणे.
Answer: सफल होणे — यशस्वी होणे; नोंदी करणे — लिहून ठेवणे; आनंद गगनात न मावणे — खूप आनंद होणे; नवल वाटणे — आश्चर्य वाटणे.
6. खेळूया शब्दांशी (आ, इ): वाक्यात उपयोग करा (आमूलाग्र, शाबासकी, अवांतर) आणि समानार्थी शब्द शोधा (बक्षीस, यश, गोष्ट, मदत, आवड).
Answer: नमुना वाक्ये: नव्या शिक्षकांमुळे वर्गात आमूलाग्र बदल झाला. चित्र छान काढल्याबद्दल सरांनी मला शाबासकी दिली. मी रोज अर्धा तास अवांतर वाचन करतो. समानार्थी: बक्षीस — पारितोषिक; यश — विजय; गोष्ट — कथा; मदत — साहाय्य; आवड — रस.
7. आपण समजून घेऊया: संवादातील उभयान्वयी अव्यये ओळखा (आई-अंकुशचा संवाद).
Answer: म्हणून, अन्, म्हणजे, शिवाय, जर…तर, पण. (आधीच्या वाक्यांत: अन्, कारण, व, म्हणून, किंवा.)
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'वाचनाचे वेड' च्या लेखिका…
Answer: B. Asha Patil.
2. सोनालीला सुरुवातीला कशाची आवड नव्हती?
Answer: C. She disliked extra reading.
3. आईच्या मते रोज किमान किती पाने अवांतर वाचावीत?
Answer: C. At least two pages.
4. आईने सोनालीकडे कोणते काम दिले?
Answer: D. Choose a good story.
5. बाई मदतीची नोंद कधी दाखवायला सांगत?
Answer: C. Every Saturday.
6. सोनालीने पुस्तक किती वेळात संपवले?
Answer: A. About one and a half hours.
7. आईने प्रत्येक कथेचे काय लिहायला सांगितले?
Answer: A. A short summary.
8. घरातले सर्वजण सोनालीकडे पाहून…
Answer: B. They were surprised.
9. बाबांनी सोनालीला काय भेट दिले?
Answer: C. A book.
10. बाबांनी आणखी कोणाला पुस्तके दिली?
Answer: C. Every child in her class.
11. 'मन वळवणे' म्हणजे…
Answer: C. To persuade.
12. 'नवल वाटणे' म्हणजे…
Answer: A. To feel surprised.
13. खालीलपैकी उभयान्वयी अव्यय कोणते?
Answer: A. म्हणून joins two sentences.
14. 'उभय' म्हणजे…
Answer: C. Both / two.
15. सोनाली वहीत काय लिहू लागली?
Answer: C. Favourite lines and scenes.
Get a ✓ Verified tutor for “वाचनाचे वेड” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise वाचनाचे वेड the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २५ मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “वाचनाचे वेड” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of वाचनाचे वेड.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “वाचनाचे वेड” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.