ध्येयपूर्तीचा ध्यासClass 8 Marathi Sugambharati Chapter 7 Notes – Maharashtra Board

Textbook: मराठी सुगमभारती (संयुक्त भाषा) – इयत्ता आठवी (Balbharati, official free PDF) · pages 21–26

लक्ष्मण लोंढे यांनी सांगितलेली आफ्रिकेतील आदिवासी लोककथा — एका सुंदर पक्ष्याला पुन्हा पाहण्यासाठी एक मुलगा आयुष्यभर शोध घेतो आणि शेवटी त्या पक्ष्याचे पीस हातावर पडल्यावर समाधानाने जग सोडतो. (A folk tale about a lifelong passion for a goal.) सोबत वाक्याचे प्रकार (केवल, मिश्र, संयुक्त) आणि जाहिरात लेखन.

🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা

🎧 Listen to the summary

Summary: ध्येयपूर्तीचा ध्यास

आफ्रिकेच्या दक्षिण भागातील जंगलात राहणाऱ्या आदिवासी जमातींमध्ये एक लोककथा सांगितली जाते. ती त्यांचा जीवनाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन दाखवते. (An African tribal folk tale.)

सात-आठ वर्षांचा एक मुलगा डोहात ओंजळीने पाणी पीत असताना पाण्यात एका सुंदर पक्ष्याचे प्रतिबिंब पाहतो — लालसर चोच, निळी मोरपंखी पिसे, पोपटी पोट आणि चिमणीएवढा आकार. तो पाणी प्यायचे विसरून वर पाहतो, तेवढ्यात पक्षी उत्तरेकडे उडून जातो.

पक्ष्याला पुन्हा पाहायचे, पकडायचे, त्याच्या पिसांवरून हात फिरवायचे म्हणून मुलगा उत्तरेकडे चालू लागतो. प्रत्येक गावातले लोक पक्षी पुढे गेल्याचे सांगतात. बालपण, तारुण्य संपते, तरी त्याचा शोध थांबत नाही — कारण तो सौंदर्य आणि स्वप्नपूर्तीचा शोध असतो.

म्हातारपणी तो किलिमांजारो पर्वताच्या पायथ्याशी येतो. पक्षी शिखराकडे गेला असे कळल्याने तो कष्टाने बर्फाळ शिखरापर्यंत चढतो, पण पक्षी दिसत नाही. थकून तो बर्फावर आडवा होतो. आपले आयुष्य वाया गेले असे त्याला वाटत नाही; उलट ते सार्थक झाले याचे समाधान वाटते. डोळे मिटताना पक्ष्याचे एक पीस त्याच्या हातावर पडते आणि तो हसत जगाचा निरोप घेतो.

आदिवासींच्या मते हे परिपूर्ण जीवन होते. लेखक सांगतात — असा ध्यास आपोआप मिळत नाही, तो शोधावा लागतो. ध्येय मोठेच हवे असे नाही; छोटे ध्येयही जीवन उजळवते. आपल्या आयुष्याच्या केंद्रस्थानी स्वतःपेक्षा दुसरे काहीतरी आहे, हे कळते तो क्षण खूप मोलाचा असतो. (A passion gives life its meaning.)

Key points to remember

  • लेखक: लक्ष्मण लोंढे (१९४५–२०१५) — मराठी विज्ञानकथा लेखक
  • पुस्तके: 'दुसरा आइनस्टाइन' (कथासंग्रह), 'लक्ष्मणवेध', 'गुंता', 'काऊंट डाऊन'
  • 'दुसरा आइनस्टाइन' ला महाराष्ट्र शासनाचा उत्कृष्ट साहित्य निर्मिती पुरस्कार
  • पाठ 'लक्ष्मणायन' या पुस्तकातून घेतला आहे
  • कथा: दक्षिण आफ्रिकेतील आदिवासी जमातींची लोककथा
  • पक्षी: लालसर चोच, निळी मोरपंखी पिसे, पोपटी पोट, चिमणीएवढा
  • पक्षी उत्तरेकडे उडाला; शोध किलिमांजारो पर्वताच्या शिखरापर्यंत
  • शेवटी पक्ष्याचे पीस हातावर — सौंदर्याचा साक्षात्कार
  • संदेश: खडतर परिश्रमाने ध्येय मिळते; ध्यास जीवन उजळवतो
  • भाषा अभ्यास: केवल, मिश्र, संयुक्त वाक्य; जाहिरात लेखन
Want a teacher to explain ध्येयपूर्तीचा ध्यास?

Get a ✓ Verified tutor for “ध्येयपूर्तीचा ध्यास” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.

Get a tutor for this chapter →

👩‍🏫 Class 8 Marathi Sugambharati classes — live online, request a call back

Prefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.

Live online classesSmall groups or 1:1 with a teacher, from home, any city.
We call you backOur team asks what your child needs, then shares timings and fees.
Home tutor?We are still building our list of home tutors — ask on the call if there is one near you.

Keep learning