TalentJR apps
Textbook: मराठी सुगमभारती (संयुक्त भाषा) – इयत्ता आठवी (Balbharati, official free PDF) · pages 18–20
कवयित्री सुरेखा गावंडे यांची कोळीगीतासारखी कविता — समुद्रकिनारी राहणारी धाडसी कोळ्याची मुलगी वादळाला घाबरत नाही, होडी वल्हवते, मासे विकते आणि समुद्राची पूजा करते. (A brave fisher-girl and her life with the sea.) सोपा अर्थ, कोळी जीवन, समानार्थी शब्द आणि संवादलेखन.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
ही कविता सुरेखा गावंडे यांनी लिहिली आहे. समुद्रकाठचे लोक रोज संकटांना तोंड देतात आणि समुद्र हेच त्यांचे श्रद्धास्थान असते. कोळी समाजातील मुलीही खूप साहसी असतात. एका कोळ्याच्या मुलीच्या मनातील भावना या कवितेत आहेत. (Inner world of a fisher-girl.)
धृपदात मुलगी अभिमानाने सांगते — मी कोळ्याची मुलगी आहे आणि माझ्या कपाळावर चंद्रकोरीसारखी टिकली (कुंकू) आहे.
पहिल्या कडव्यात समुद्राला वादळ येते. ते पाहून ती भान हरपून उत्साहित होते. उसळणाऱ्या लाटांची तिला जराही भीती वाटत नाही. (She is not afraid of storms.)
दुसऱ्या कडव्यात ती वल्ही मारून होडी चालवते आणि लाटा बाजूला सारत पुढे नेते. जाळे टाकून मासे पकडते, ते विकते — त्यांचे सगळे घर-संसार समुद्रावरच चालतात.
तिसऱ्या कडव्यात ती नारळाला सोनेरी मुलामा देऊन तो समुद्राला श्रद्धेने अर्पण करते. पौर्णिमेला कोळीवाडा उजळून जातो. समुद्राची पूजा आयुष्यभर चालू राहते. (Coconut offering to the sea.)
Get a ✓ Verified tutor for “कोळ्याची पोर (कविता)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
'टाकुनी फासे विकुनी मासे, संसार चाले हा दर्यावर' — अर्थ सांगा.
Answer: समुद्रात जाळे टाकून मासे पकडायचे आणि ते विकायचे — यातूनच घरखर्च चालतो. म्हणजे कोळ्यांचे संपूर्ण जगणे समुद्रावर अवलंबून आहे.
कोळ्याची पोर सागराला अर्पण करायचा नारळ कसा सजवते?
Answer: ती नारळाला सोन्याचा मुलामा देऊन, सोनेरी करून सजवते आणि मग तो समुद्राला अर्पण करते.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| धृपद | मी कोळ्याची पोर; कपाळावर चंद्रकोर | pride |
| कडवे १ — ओळ १, २ | समुद्राला वादळ; ती भान हरपते | storm |
| कडवे १ — ओळ ३, ४ | लाटांची मुळीच भीती नाही | courage |
| कडवे २ | होडी वल्हवणे, जाळे टाकणे, मासे विकणे | work at sea |
| कडवे ३ — ओळ १, २ | सोनेरी नारळ सागराला अर्पण | offering |
| कडवे ३ — ओळ ३, ४ | पुनवेला कोळीवाडा उजळतो; आयुष्यभर पूजा | faith |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. प्र. १. आकृती पूर्ण करा: (अ) कोळ्याची मुलगी करीत असलेली कामे (आ) कोळी समाजाच्या जीवनाची वैशिष्ट्ये.
Answer: (अ) होडी वल्हवणे, जाळे टाकून मासे पकडणे, मासे विकणे (आणि सागराला नारळ अर्पण करणे). (आ) संसार समुद्रावर अवलंबून; वादळ-लाटांना न घाबरता काम; समुद्र हे श्रद्धास्थान — नारळ अर्पण करून आयुष्यभर पूजा; पौर्णिमेला कोळीवाड्यात उत्सव.
2. प्र. २. कोळ्याची पोर या गोष्टी कशा सजवते? (अ) स्वतःचे कपाळ (आ) सागराला अर्पण करायचा नारळ.
Answer: (अ) कपाळावर चंद्रकोरीच्या आकाराचे कुंकू लावून. (आ) नारळाला सोन्याचा मुलामा देऊन (सोन्याने मढवून).
3. प्र. ३. अर्थ लिहा: (अ) कोळीवाडा उजळे पुनवेला. (आ) टाकुनी फासे विकुनी मासे, संसार चाले हा दर्यावर.
Answer: (अ) पौर्णिमेच्या रात्री चंद्रप्रकाश आणि उत्सवाचे दिवे यांमुळे कोळ्यांची वस्ती प्रकाशाने आणि आनंदाने उजळून निघते. (आ) समुद्रात जाळे टाकून मासे पकडणे आणि ते विकणे यावरच कोळ्यांचे घर चालते; त्यांचे जगणे समुद्रावर अवलंबून आहे.
4. खेळूया शब्दांशी (अ): कवितेतील शब्द शोधा — कन्या, समुद्र, भीती, वादळ, पौर्णिमा.
Answer: कन्या — पोर; समुद्र — दर्या / सागर; भीती — डर; वादळ — तुफान; पौर्णिमा — पुनव.
5. खेळूया शब्दांशी (आ): उच्चार जुळणारे शब्द शोधा — तुफान, मारूनी, नारळाला.
Answer: तुफान — बेभान; मारूनी — सारूनी; नारळाला — सागराला / पुनवेला.
6. चला संवाद लिहूया (नमुना उत्तर): समुद्र आणि होडी यांचा संवाद.
Answer: नमुना उत्तर: समुद्र: काय गं होडी, आज इतक्या पहाटे? होडी: हो दादा, माझी मालकीण मासे पकडायला निघाली आहे. समुद्र: आज माझ्या लाटा जरा मोठ्या आहेत, घाबरशील ना? होडी: नाही! ती धाडसी मुलगी वल्ही मारून मला लाटांतून सुखरूप नेते. समुद्र: मला तिचे कौतुक वाटते. मी तिला भरपूर मासे देईन. होडी: धन्यवाद! म्हणूनच ती तुला नारळ वाहून तुझी पूजा करते.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'कोळ्याची पोर' च्या कवयित्री…
Answer: D. Surekha Gawande.
2. तिच्या कपाळावर काय आहे?
Answer: B. A crescent-moon mark.
3. 'तुफान' म्हणजे…
Answer: C. Storm.
4. वादळ पाहून मुलीला…
Answer: D. She is fearless.
5. ती होडी कशी चालवते?
Answer: C. With oars.
6. 'फासे' चा अर्थ…
Answer: A. Fishing net.
7. तिचा संसार कशावर चालतो?
Answer: B. On the sea.
8. ती समुद्राला काय अर्पण करते?
Answer: C. Gilded coconut.
9. कोळीवाडा केव्हा उजळतो?
Answer: D. On full-moon day.
10. 'मढवणे' म्हणजे…
Answer: A. To coat / gild.
11. 'पौर्णिमा' साठी कवितेतील शब्द…
Answer: D. पुनव.
12. 'मारूनी' शी उच्चार जुळणारा शब्द…
Answer: B. मारूनी – सारूनी.
13. कोळी समाजाचे श्रद्धास्थान…
Answer: C. The sea.
14. 'होरी' म्हणजे…
Answer: C. Boat.
15. कवितेतील मुलीचा मुख्य गुण…
Answer: D. Courage.
Get a ✓ Verified tutor for “कोळ्याची पोर (कविता)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise कोळ्याची पोर (कविता) the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “कोळ्याची पोर (कविता)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of कोळ्याची पोर (कविता).
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “कोळ्याची पोर (कविता)” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.