ते जीवनदायी झाडClass 9 Marathi Chapter 14 Notes – Maharashtra Board

Textbook: मराठी अक्षरभारती – इयत्ता नववी (Balbharati, official free PDF) · pages 49–51

भारत सासणे यांचा ललित पाठ — उन्हाने तापलेल्या परिसरातील एक हिरवेगार लिंबाचे झाड पक्षी, कीटक, प्राणी आणि माणसांसाठी कसे जीवनाचे केंद्र बनते, आणि झाड लावणारे मन किती आनंदी असते. (A lemon tree that gives life to everyone around it.) सोपी गोष्ट, नवीन शब्द, स्वाध्याय आणि English help.

🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা

🎧 Listen to the summary

Summary: ते जीवनदायी झाड

लेखक राहत असलेल्या घरामागे एक लिंबाचे (खाण्याच्या लिंबाचे, कडुलिंबाचे नव्हे) झाड होते. आजूबाजूचा प्रदेश उन्हाने तापलेला, कोरडा आणि तपकिरी होता. अशा वातावरणात हे फळांनी लगडलेले हिरवेगार झाड लेखकाला विलक्षण जिवंत आणि जीवन देणारे वाटले. (A green tree in a hot, dry land.)

मोरीचे पाणी झाडाला मिळत असल्याने खाली ओल असे. तिथे मोठ्या गोगलगाईंची वस्ती होती; त्या झाडावरही चढत. पारव्याच्या जोडीने काटेरी फांद्यांत घरटे बांधले, पण लेखकाचा मुलगा वारंवार पाहू लागल्यावर ती जोडी निघून गेली.

चिमण्या, बुलबुल, पोपट यांच्या किलबिलाटाने झाड गात असल्यासारखे वाटे. खाली मुंग्या, रंगीत किडे, खारी, विसाव्याला येणारी कुत्री; एकदा सापाची कातही दिसली. फुले आल्यावर फुलपाखरे, भुंगे आले आणि मधमाश्यांनी पोळेही बांधले — पण त्या कधी कोणाला चावल्या नाहीत.

झाड लावणाऱ्या दाक्षिणात्य स्त्रीने त्याला कुंपण घातले नव्हते; आसपासचे लोक मोकळेपणाने लिंबे नेत, तरी फळे कमी पडत नसत. शेजारच्या कुटुंबाकडे मुबलक पाणी आणि जमीन असूनही एकही झाड नव्हते; ती माणसे उदास, त्रस्त वाटत.

झाड लावणारी स्त्री एकदा भेटायला आली, तेव्हा तिने आधी झाड पाहिले. लेखकाला वाटते — निर्मितीशी जोडलेले मन ताजे आणि आनंदी राहते; जो झाड जगवतो तो निसर्गात 'हिरवा चमत्कार' रुजवतो. फक्त भौतिक गोष्टींच्या मागे लागणारे या आनंदाला मुकतात.

Key points to remember

  • लेखक: भारत सासणे (जन्म १९५१) — लेखक, कथाकार, नाटककार, कादंबरीकार
  • कथासंग्रह: 'अनर्थ', 'लाल फुलांचे झाड', 'रात्र', 'चिरदाह'; लघुकादंबऱ्या: 'सर्प', 'दूर तेथे दूर तेव्हा'
  • पाठाचा विषय: फळदार, जीवनदायी लिंबाचे झाड आणि मानवी जीवन यांची सांगड
  • झाडावर/खाली: गोगलगाई, पारवे, चिमण्या, बुलबुल, पोपट, मुंग्या, किडे, खारी, कुत्री, फुलपाखरे, भुंगे, मधमाश्या
  • नाददर्शक शब्द: कलकलाट, गजबजाट
  • झाड लावणारी: एक दाक्षिणात्य भाडेकरू स्त्री — तिने झाडाला कुंपण घातले नाही
  • शेजारी: हापसा, पाणी, जमीन भरपूर — पण एकही झाड नाही; माणसे उदास
  • 'हिरवा चमत्कार' — झाड जगवणे म्हणजे निसर्गात चमत्कार रुजवणे
  • मुलगा वारंवार पाहू लागल्याने पारव्याची जोडी निघून गेली
  • संदेश: निर्मितीशी, निसर्गाशी जोडलेले मन आनंदी राहते
Want a teacher to explain ते जीवनदायी झाड?

Get a ✓ Verified tutor for “ते जीवनदायी झाड” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.

Get a tutor for this chapter →

👩‍🏫 Class 9 Marathi classes — live online, request a call back

Prefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.

Live online classesSmall groups or 1:1 with a teacher, from home, any city.
We call you backOur team asks what your child needs, then shares timings and fees.
Home tutor?We are still building our list of home tutors — ask on the call if there is one near you.

Keep learning