TalentJR apps
Textbook: मराठी सुलभभारती – इयत्ता सहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 2–6
अद्वैता उमराणीकर यांचा संवाद-पाठ — शहरातल्या ईशाने कधी चिमणीच पाहिलेली नाही! आई तिला चिमण्या कुठे गेल्या ते सांगते. (Where have the city's sparrows gone?) सोपा अर्थ, नवीन शब्द, विरामचिन्हे आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
'चिमणीचं घरटं' हा अद्वैता उमराणीकर यांचा पाठ आहे. तो ईशा आणि तिची आई यांच्या संवादातून (dialogue) सांगितला आहे.
ईशाच्या वाढदिवसाला खूप मित्र येणार आहेत. आई गमतीने म्हणते, घरात चिमण्यांसारखा चिवचिवाट होईल. पण ईशाने चिमणी कधी पाहिलीच नाही — ती फक्त गोष्टीत असते का, असे ती विचारते.
आई सांगते, चिमण्या शहर सोडून खेड्यात, जंगलात आणि शेतात राहायला गेल्या आहेत. ईशाला त्यांना पिंजऱ्यात आणायचे असते, पण आई म्हणते — पक्ष्याला पिंजऱ्यात ठेवायचे नसते.
आईने चिमणीसाठी काड्या-कापूस असलेले घरटे, खायला राळे आणि पाण्यासाठी मातीची भांडी आणली आहेत. ईशाला हे खूप आवडते. आई असे घरटे ईशाच्या मित्रांनाही देणार आहे.
आई गोष्ट सांगते: पूर्वी घरे दगड-मातीची, अंगणात झाडे होती, म्हणून चिमण्यांना जागा होती. माणसाचा लोभ वाढला, सिमेंटच्या इमारती आणि रासायनिक खते आली, तेव्हा चिमण्या दूर गेल्या. आजोबांनी जुने घर जपले आणि नैसर्गिक खत वापरले, म्हणून तिथे पक्ष्यांना अन्न आणि निवारा मिळाला. ईशा बाल्कनीत झाडे लावायचे ठरवते.
Get a ✓ Verified tutor for “चिमणीचं घरटं” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
आजोबांच्या शेतात चिमण्या का आल्या? (Why did sparrows come to Grandpa's farm?)
Answer: पक्ष्यांना खायला धान्य आणि राहायला जागा मिळाली, म्हणून चिमण्या आल्या.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| चिवचिवाट | चिमण्यांचा आवाज; खूप मुलांचा गोंगाट — chirping | आई ईशाला |
| राळे | एक तृणधान्य — a small grain (millet) | चिमणीचे खाणे |
| खुराडे | कोंबड्यांचे घर — hen coop | पसारा आवर |
| हाव | लोभ — greed | माणसाची हाव |
| घरटे | पक्ष्याचे घर — nest | आईची भेट |
| पिंजरा | पक्षी कोंडायची जाळी — cage | ईशाची कल्पना |
| रासायनिक खत | chemical fertiliser | शेतात |
| नैसर्गिक खत | natural manure | आजोबांचे शेत |
| जोमानं | जोराने, भरपूर — vigorously | धान्य आले |
| गुणगुणणे | हळू आवाजात गाणे — to hum | ईशाचे गाणे |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. आकृती पूर्ण करा: चिमणी शहरांपासून दूर राहते ती ठिकाणे.
Answer: (१) खेड्यापाड्यात (२) जंगलात (३) शेतात.
2. परिणाम लिहा: (अ) माणसाने सिमेंटच्या इमारती बांधल्या. (आ) आजोबांनी शेतात नैसर्गिक खते वापरली.
Answer: (अ) सिमेंटच्या घरांत जागा न उरल्याने सगळ्या चिमण्या दूर निघून गेल्या. (आ) शेतात धान्य भरपूर आले आणि चिमण्यांना व इतर पक्ष्यांना अन्न आणि राहायला जागा मिळाली.
3. विचार करा व सांगा: (१) पक्षी नसतील तर काय होईल? (२) 'माणसाची हाव वाढायला लागली' — यातून काय समजले? (३) रस्त्यात जखमी चिमणी दिसली तर तुम्ही काय कराल?
Answer: नमुना उत्तर: (१) पक्षी नसतील तर किडे वाढतील, झाडांच्या बिया पसरणार नाहीत आणि निसर्गाचा तोल बिघडेल; सकाळचा किलबिलाटही ऐकू येणार नाही. (२) माणसाला जास्त पैसा आणि सोय हवी झाली, म्हणून त्याने निसर्गाचा विचार न करता इमारती बांधल्या आणि रसायने वापरली. (३) मी चिमणीला हळूच उचलून सुरक्षित, सावलीच्या जागी ठेवीन, थोडे पाणी देईन आणि मोठ्या माणसांच्या मदतीने प्राणी-पक्षी दवाखान्यात नेईन.
4. 'चिवचिवाट' या शब्दासारखे आणखी नादमय शब्द लिहा.
Answer: किलबिल, कावकाव, गुणगुण, खळखळ, झुळझुळ, टपटप, रिमझिम.
5. लिहिते होऊ या: 'चिमणीचं घरटं' पाठाचा सारांश तुमच्या शब्दांत लिहा.
Answer: नमुना उत्तर: शहरात राहणाऱ्या ईशाने कधी चिमणी पाहिली नव्हती. आईने तिला सांगितले की माणसाच्या लोभामुळे, सिमेंटच्या इमारतींमुळे आणि रासायनिक खतांमुळे चिमण्या शहर सोडून खेड्यात गेल्या आहेत. आईने चिमणीसाठी घरटे, राळे आणि पाण्याची भांडी आणली. आजोबांनी नैसर्गिक शेती केल्याने त्यांच्याकडे पक्षी आले, हे ऐकून ईशाने बाल्कनीत झाडे लावायचे ठरवले. शिकवण: पक्ष्यांना पिंजऱ्यात न ठेवता त्यांच्यासाठी निसर्ग जपला पाहिजे.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'चिमणीचं घरटं' पाठाच्या लेखिका…
Answer: C. Advaita Umranikar.
2. ईशाच्या घरी मित्र का येणार आहेत?
Answer: D. For her birthday.
3. ईशाला कोणत्या शब्दाचा अर्थ माहीत नव्हता?
Answer: D. She had never heard sparrows chirp.
4. आईच्या मते चिमणी कोठे गेली?
Answer: B. Away from the city.
5. आई चिमणीला कशात ठेवू नये असे सांगते?
Answer: A. Not in a cage.
6. 'राळे' म्हणजे…
Answer: D. A grain.
7. आईने घरट्यात काय ठेवले?
Answer: D. Twigs and cotton.
8. गोष्टीतले कावळ्याचे घरटे कशाचे होते?
Answer: D. Dung — washed away in the rain.
9. 'खुराडे' म्हणजे…
Answer: C. Hen coop.
10. 'हाव' या शब्दाचा अर्थ…
Answer: B. Greed.
11. माणसाने शेतात काय वापरायला सुरुवात केली?
Answer: A. Chemical fertilisers.
12. आजोबांच्या शेतात धान्य जोमाने का आले?
Answer: B. Natural manure.
13. ईशा चिमण्यांसाठी काय करणार?
Answer: B. Plant trees in the balcony.
14. झाडाच्या ढोलीत कोण घर बनवतो?
Answer: A. The woodpecker.
15. भावना व्यक्त करताना कोणते चिन्ह वापरतात?
Answer: A. Exclamation mark (!).
Get a ✓ Verified tutor for “चिमणीचं घरटं” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise चिमणीचं घरटं the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २५ मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “चिमणीचं घरटं” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of चिमणीचं घरटं.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “चिमणीचं घरटं” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.