TalentJR apps
Textbook: मराठी सुलभभारती – इयत्ता सातवी (Balbharati, official free PDF) · pages 44–46
वैष्णवीच्या रोजनिशीची (डायरीची) पाने — बालदिन, शेतशिवाराची सहल, आदिवासी वसतिगृहात साजरा केलेला वाढदिवस आणि दिवाळीची सुट्टी. रोजनिशी कशी लिहायची, म्हणी आणि ऱ्हस्व-दीर्घचा नियम इथे शिकू. (Reading and writing a diary.) सोपा सारांश, नवीन शब्द आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
रोजनिशी (diary) म्हणजे दिवसभरात घडलेल्या गोष्टींची रोज रात्री केलेली नोंद. ती लिहिल्याने आयुष्याकडे नव्या नजरेने बघता येते. वैष्णवीला रोजनिशी लिहिण्याचा छंद लागला आहे.
१४ नोव्हेंबर: शाळेत बालदिन साजरा झाला. वेशभूषा स्पर्धेत मुलांनी थोर व्यक्तींचा वेश करून त्यांची वचने सांगितली; वैष्णवी सावित्रीबाई फुले बनली. प्रमुख पाहुणे डॉ. रमेश कोठावळे यांनी शुभेच्छा दिल्या आणि सर्वांना खाऊ मिळाला.
१५ नोव्हेंबर: 'सुगीचे दिवस' दाखवण्यासाठी पाटीलसर मुलांना शेतशिवारात घेऊन गेले. ज्वारीची कणसे, तूर, भुईमूग, कापूस आणि फळांनी लगडलेली झाडे पाहून मुले खूश झाली; बोरांचा मनसोक्त आस्वाद घेतला.
१६ नोव्हेंबर: वैष्णवीच्या वाढदिवसाला नातेवाईक-मित्रांनी फोनवर शुभेच्छा दिल्या. ती कुटुंबासह आदिवासी मुलांच्या वसतिगृहात गेली आणि खाऊ वाटला. आईवडिलांपासून दूर राहणाऱ्या मुलांना पाहून तिला गहिवरून आले आणि शिकण्याची नवी उमेद मिळाली.
१७ नोव्हेंबर: दिवाळीची सुट्टी सुरू झाली. पुढचे पान रिकामे आहे — तिथे तुम्ही तुमची स्वतःची रोजनिशी लिहायची आहे.
Get a ✓ Verified tutor for “रोजनिशी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
वैष्णवीला गहिवरून का आले?
Answer: आपल्या आईवडिलांना सोडून दूर वसतिगृहात शिकायला राहिलेली आदिवासी मुले पाहून वैष्णवीचे मन भरून आले, म्हणून तिला गहिवरून आले.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| १४ नोव्हेंबर | बालदिन — वेशभूषा स्पर्धा | वैष्णवी: सावित्रीबाई फुले |
| १४ नोव्हेंबर | प्रमुख पाहुणे डॉ. रमेश कोठावळे | शुभेच्छा, खाऊ |
| १५ नोव्हेंबर | पाटीलसरांसोबत शिवारभेट | सुगीचे दिवस प्रत्यक्ष |
| १५ नोव्हेंबर | बोरांचा आस्वाद | आंबट, गोड, तुरट |
| १६ नोव्हेंबर | वाढदिवस — आदिवासी वसतिगृहात खाऊवाटप | गहिवर, नवी उमेद |
| १७ नोव्हेंबर | दिवाळीची सुट्टी सुरू | पुढचे पान तुमचे |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. प्र. १ तीन-चार वाक्यांत उत्तरे: (अ) वैष्णवीच्या शाळेत बालदिन कसा साजरा झाला? (आ) शिवारात मुलांनी कोणती पिके व फळझाडे पाहिली? (इ) वैष्णवीचा वाढदिवस कसा साजरा झाला?
Answer: (अ) शाळेत सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि वेशभूषा स्पर्धा झाली. मुलांनी पारंपरिक पोशाख आणि थोर व्यक्तींचे वेश करून त्यांची वचने सांगितली; वैष्णवी सावित्रीबाई फुले बनली. प्रमुख पाहुणे डॉ. रमेश कोठावळे यांनी शुभेच्छा दिल्या आणि शेवटी सर्वांना खाऊ मिळाला. (आ) ज्वारी, तूर, भुईमूग आणि कापूस ही पिके; पेरू, सीताफळ, आवळा, चिंच आणि बोर ही फळझाडे. (इ) सकाळपासून नातेवाईक-मित्रांनी फोनवर शुभेच्छा दिल्या. मग वैष्णवी कुटुंबासह आदिवासी मुलांच्या वसतिगृहात गेली आणि तिथल्या मुलांना खाऊ वाटला. त्या मुलांकडे पाहून तिला शिकण्याची नवी उमेद मिळाली.
2. प्र. २ का ते लिहा: (अ) रोजनिशीतील कोणते पान तुम्हांला सर्वांत जास्त आवडले? (आ) वैष्णवीला गहिवरून आले.
Answer: (अ) नमुना उत्तर: मला १६ नोव्हेंबरचे पान सर्वांत जास्त आवडले, कारण वैष्णवीने वाढदिवस केक-पार्टीत न घालवता गरजू मुलांसोबत खाऊ वाटून साजरा केला. (आ) दुर्गम भागातून आलेली आदिवासी मुले शिक्षणासाठी आईवडिलांपासून दूर राहत होती; ते पाहून तिचे मन भरून आले.
3. विचार करा, सांगा: रोजनिशी का लिहावी? तिचे फायदे कोणते?
Answer: नमुना उत्तर: रोजनिशीमुळे दिवसातील चांगल्या-वाईट गोष्टींचा विचार करता येतो. आपल्या चुका कळतात आणि पुढे सुधारता येतात. सुंदर आठवणी कायम जपल्या जातात. रोज लिहिल्याने लेखनाचा सराव होतो, भाषा सुधारते. मनातील भावना कागदावर उतरवल्याने मन हलके होते.
4. खेळ खेळूया: अर्थावरून योग्य म्हण निवडा (अ ते ए).
Answer: (अ) गर्वाचे घर खाली (आ) कामापुरता मामा (इ) पळसाला पाने तीनच (ई) थेंबे थेंबे तळे साचे (उ) आगीतून उठून फुफाट्यात पडणे (ऊ) अति तेथे माती (ए) नावडतीचे मीठ अळणी.
5. तुमच्या रोजनिशीचे एक पान लिहा (वैष्णवीचे चौथे रिकामे पान).
Answer: नमुना उत्तर: ३ नोव्हेंबर — आज सकाळी आजीसोबत बाजारात गेलो. तिथे आजीने भाजीवाल्या मावशीशी किती प्रेमाने गप्पा मारल्या! दुपारी मी मित्रांसोबत किल्ला बनवला; माती, दगड, मोहरीची रोपे — सगळे आम्ही स्वतः लावले. संध्याकाळी किल्ल्यावर पणती लावली तेव्हा खूप छान वाटले. उद्या किल्ल्यावर मावळ्यांची चित्रे ठेवायची आहेत.
6. शुद्धलेखन: पुढील शब्द योग्य लिहा आणि नियम सांगा — जमिन/जमीन, फुल/फूल, गुण/गूण.
Answer: जमीन, फूल — मराठी शब्द, शेवटचे अक्षर अकारान्त, म्हणून आधीचा इकार/उकार दीर्घ. गुण — तत्सम शब्द, संस्कृतप्रमाणे ऱ्हस्व.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. रोजनिशी कोणाची आहे?
Answer: C. Vaishnavi's diary.
2. बालदिन कोणत्या तारखेला?
Answer: A. 14 November.
3. वेशभूषा स्पर्धेत वैष्णवी कोण बनली?
Answer: B. Savitribai Phule.
4. बालदिनाचे प्रमुख पाहुणे…
Answer: C. Dr Ramesh Kothawale.
5. शिवारात मुलांना कोण घेऊन गेले?
Answer: B. Patil Sir.
6. ज्वारीची कणसे कशासारखी होती?
Answer: C. Like pearls.
7. मुलांनी कोणत्या झाडाला दगड मारले?
Answer: A. The ber (jujube) tree.
8. वैष्णवी वाढदिवसाला कोठे गेली?
Answer: B. A tribal students' hostel.
9. वसतिगृहातील मुलांना पाहून वैष्णवीला…
Answer: C. She was deeply moved.
10. १७ नोव्हेंबरला काय सुरू झाले?
Answer: A. Diwali holidays.
11. 'फुशारकी मारणाऱ्याचा पराजय' — म्हण…
Answer: B. Pride comes before a fall.
12. 'सगळीकडे परिस्थिती सारखी' — म्हण…
Answer: A. Same everywhere.
13. संगणकाबाबत योग्य नियम…
Answer: B. Take a short walk every 20 minutes.
14. अचूक लिहिलेला शब्द…
Answer: D. Long ई before the final अ-ending letter.
15. तत्सम शब्द कोणता?
Answer: A. मंदिर keeps the short इ from Sanskrit.
Get a ✓ Verified tutor for “रोजनिशी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise रोजनिशी the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “रोजनिशी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of रोजनिशी.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “रोजनिशी” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.