विश्वविख्यात शास्त्रज्ञ – स्टीफन हॉकिंगClass 8 Marathi Sugambharati Chapter 5 Notes – Maharashtra Board

Textbook: मराठी सुगमभारती (संयुक्त भाषा) – इयत्ता आठवी (Balbharati, official free PDF) · pages 14–17

डॉ. किशोर पवार आणि नलिनी पवार यांचा चरित्रपर पाठ — गंभीर आजारामुळे चालणे-बोलणे बंद झाले, तरी हार न मानता विश्वाचे रहस्य शोधणारे शास्त्रज्ञ स्टीफन हॉकिंग. (The inspiring life of Stephen Hawking, who beat disability with courage.) सोबत अव्यये, विरामचिन्हे आणि वाक्याचे प्रकार.

🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা

🎧 Listen to the summary

Summary: विश्वविख्यात शास्त्रज्ञ – स्टीफन हॉकिंग

स्टीफन विल्यम हॉकिंग यांचा जन्म ८ जानेवारी १९४२ रोजी इंग्लंडमधील ऑक्सफर्ड येथे झाला. रेडिओतून आवाज कसा येतो, घड्याळ टिकटिक का करते — असे प्रश्न त्यांना लहानपणापासून पडत. गणित आणि भौतिकशास्त्र त्यांचे आवडते विषय होते; फावल्या वेळात ते बोट वल्हवत. (Curious from childhood.)

शास्त्रज्ञ होण्याच्या स्वप्नाने त्यांनी ऑक्सफर्डच्या युनिव्हर्सिटी कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला. पीएच.डी.साठी केंब्रिज विद्यापीठाची शिष्यवृत्ती मिळाली. तिथे संशोधन करताना बुटाची लेस बांधताना बोटे नीट हलत नाहीत असे त्यांना जाणवले. तपासणीनंतर 'मोटार न्यूरॉन' हा आजार असल्याचे कळले.

या आजारात स्नायू हळूहळू कमजोर होतात; चालणे, बोलणे, गिळणे कठीण होते. सुरुवातीला हॉकिंग खूप निराश झाले. पण समजूतदार, विचारी स्वभावामुळे ते सावरले आणि आजारावर मात करण्याची जिद्द धरली. चाकाची खुर्ची त्यांची सोबती झाली. (He refused to give up.)

१९६६ मध्ये त्यांच्या शोधनिबंधाला 'ॲडम्स प्राईज' मिळाले. 'ए ब्रीफ हिस्ट्री ऑफ टाईम' हे त्यांचे पुस्तक प्रचंड गाजले — त्याच्या तेहतीस आवृत्त्या निघाल्या आणि गिनिज बुकमध्ये नोंद झाली. १९७८ मध्ये 'अल्बर्ट आईन्स्टाईन' पुरस्कार मिळाला; लोक त्यांना 'दुसरा आईन्स्टाईन' म्हणू लागले.

१९८५ मध्ये न्यूमोनियामुळे श्वासनलिकेवर शस्त्रक्रिया झाली आणि त्यांचा आवाज गेला. तरीही त्यांनी संशोधन थांबवले नाही. आपला एकोणसाठावा वाढदिवस त्यांनी भारतातील टाटा मूलभूत संशोधन संस्थेत साजरा केला. आत्मविश्वास, जिद्द, विनोदबुद्धी यांमुळे ते 'विज्ञानाच्या आकाशातील दिव्यांग तारा' ठरले.

Key points to remember

  • लेखक: डॉ. किशोर पवार (जन्म १९५१) आणि नलिनी पवार (जन्म १९५६) — सहलेखक
  • पाठ 'विश्वनिर्मितीचा शोध घेणारा मृत्युंजय शास्त्रज्ञ स्टीफन हॉकिंग' या पुस्तकातून
  • जन्म: ८ जानेवारी १९४२, ऑक्सफर्ड (इंग्लंड)
  • आवडते विषय: गणित व भौतिकशास्त्र; छंद: बोट वल्हवणे
  • आजार: मोटार न्यूरॉन — स्नायूंवरील नियंत्रण कमी होते
  • १९६६: ॲडम्स प्राईज; १९७८: अल्बर्ट आईन्स्टाईन पुरस्कार
  • पुस्तक: 'ए ब्रीफ हिस्ट्री ऑफ टाईम' — ३३ आवृत्त्या, गिनिज बुकमध्ये नोंद
  • १९८५: न्यूमोनिया, श्वासनलिकेवर शस्त्रक्रिया, वाचा गेली
  • ५९ वा वाढदिवस: टाटा मूलभूत संशोधन संस्था, भारत; 'विश्वाचा स्वामी'
  • संदेश: परिस्थितीचे गुलाम होऊ नका, जिद्दीने तिच्यावर मात करा
Want a teacher to explain विश्वविख्यात शास्त्रज्ञ – स्टीफन हॉकिंग?

Get a ✓ Verified tutor for “विश्वविख्यात शास्त्रज्ञ – स्टीफन हॉकिंग” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.

Get a tutor for this chapter →

👩‍🏫 Class 8 Marathi Sugambharati classes — live online, request a call back

Prefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.

Live online classesSmall groups or 1:1 with a teacher, from home, any city.
We call you backOur team asks what your child needs, then shares timings and fees.
Home tutor?We are still building our list of home tutors — ask on the call if there is one near you.

Keep learning