भूमिगतClass 8 Marathi Sugambharati Chapter 9 Notes – Maharashtra Board

Textbook: मराठी सुगमभारती (संयुक्त भाषा) – इयत्ता आठवी (Balbharati, official free PDF) · pages 30–34

मुमताज रहिमतपुरे यांची स्वातंत्र्यलढ्यातील कथा — तुरुंग फोडून आलेल्या क्रांतिकारक शंकरला त्याचा मित्र अब्दुल आणि अब्दुलची पत्नी जैबुन धोका पत्करून आपल्या घरात लपवतात. (A story of friendship, courage and patriotism during the 1942 movement.) सोबत वाक्प्रचार, गुणविशेषण, सूचनाफलक आणि म्हणी.

🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা

🎧 Listen to the summary

Summary: भूमिगत

८ ऑगस्ट १९४२ रोजी गांधीजींनी इंग्रजांना 'छोडो भारत' (Quit India) हा शेवटचा इशारा दिला आणि बेचाळीसची चळवळ वणव्यासारखी देशभर पसरली. (The Quit India movement.)

एका मध्यरात्री शंकर नावाचा क्रांतिकारक, तुरुंग फोडून, लपतछपत आपल्या मित्राच्या — अब्दुलच्या — घरी येतो आणि आसरा मागतो. अब्दुल त्याला निर्धास्त राहायला सांगतो, स्वतः जेवण वाढतो आणि झोपायची सोय करतो.

सकाळी अब्दुल पत्नी जैबुनला सांगतो की पाहुणा क्रांतिकारक आहे; ही गोष्ट कोणालाही कळू नये, जेवण खोलीतच द्यावे, कोणाला घरी बोलावू नये आणि बाहेर जाताना कुलूप लावावे. जैबुन देशभक्ताला मदत करायचे ठरवते. (Jaibun helps silently.)

शंकर अंधाऱ्या खोलीत घोंगडी पांघरून पडून राहायचा. जैबुन बाहेरून कुलूप लावून गुपचूप ताट द्यायची; तिने त्याचा चेहराही नीट पाहिला नाही. पोलीस दिसला की ती घाबरून मुलीला छातीशी धरायची. इंग्रज सरकारने शंकरला पकडणाऱ्याला मोठे बक्षीस जाहीर केले होते.

एकाच घरात जास्त दिवस राहणे धोक्याचे म्हणून शंकर नव्या ठिकाणी जातो; जाताना अब्दुल आणि भाभींचे मनापासून आभार मानतो. १५ ऑगस्ट १९४७ ला देश स्वतंत्र होतो. भूमिगतांच्या सत्कार समारंभात अब्दुल गमतीने विचारतो, 'यांतला आपल्याकडे कोण राहिला होता?' — पण जैबुनला ओळखता येत नाही. (Friendship beyond religion; unsung helpers.)

Key points to remember

  • लेखिका: मुमताज रहिमतपुरे — प्रसिद्ध लेखिका; 'सोनपाऊली' हे पुस्तक
  • काळ: ८ ऑगस्ट १९४२ — 'छोडो भारत' चळवळ (बेचाळीसची चळवळ)
  • शंकर — तुरुंग फोडून आलेला क्रांतिकारक (भूमिगत)
  • अब्दुल — शंकरचा मित्र; जैबुन — अब्दुलची पत्नी
  • जैबुनने शंकरचा चेहराही नीट पाहिला नाही
  • शंकरला पकडून देणाऱ्यास इंग्रजांनी मोठे बक्षीस जाहीर केले
  • १५ ऑगस्ट १९४७ — स्वातंत्र्य; भूमिगतांचा सत्कार
  • शेवट: जैबुनला सत्कार समारंभात शंकर ओळखता येत नाही
  • संदेश: देशप्रेम, मैत्री आणि सामाजिक ऐक्य (unity)
  • भाषा अभ्यास: वाक्प्रचार, गुणविशेषण, सूचनाफलक, म्हणी
Want a teacher to explain भूमिगत?

Get a ✓ Verified tutor for “भूमिगत” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.

Get a tutor for this chapter →

👩‍🏫 Class 8 Marathi Sugambharati classes — live online, request a call back

Prefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.

Live online classesSmall groups or 1:1 with a teacher, from home, any city.
We call you backOur team asks what your child needs, then shares timings and fees.
Home tutor?We are still building our list of home tutors — ask on the call if there is one near you.

Keep learning