TalentJR apps
Textbook: मराठी अक्षरभारती – इयत्ता नववी (Balbharati, official free PDF) · pages 1
कुसुमाग्रज यांची सुंदर प्रार्थना — देव सगळीकडे आहे, कष्ट करणाऱ्यांत, दुःखी लोकांची सेवा करण्यात आणि सत्यासाठी लढणाऱ्यांत तो आहे; तो आपल्याला अंधारातून प्रकाशाकडे नेवो, अशी विनंती. (A prayer asking God to lead us from darkness to light and make us fearless.) सोपा अर्थ, नवीन शब्द आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
ही प्रार्थना ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळालेले थोर कवी कुसुमाग्रज (वि. वा. शिरवाडकर) यांनी लिहिली आहे. वर्गात ती सगळ्यांनी मिळून तालासुरात म्हणायची आहे. (A prayer song.)
सुरुवातीला कवी देवाला नमस्कार करतात — 'सर्वांच्या आत्म्यात असणाऱ्या, कल्याण करणाऱ्या सुंदर देवा, आमचा नमस्कार घे आणि आमचे जीवन अंधारातून प्रकाशाकडे ने.' (From darkness to light.)
पहिल्या कडव्यात कवी सांगतात — देव फुलांत, आकाशात, ताऱ्यांत आणि जगातल्या प्रत्येक चांगल्या धर्मात आहे. तो सगळीकडे आहे, याची जाणीव कवीच्या मनाला आहे.
दुसऱ्या आणि तिसऱ्या कडव्यात देव माणसांच्या कामात दिसतो — शेतात कष्ट करणाऱ्यांसोबत, दुःखी लोकांचे अश्रू पुसताना, निःस्वार्थ सेवेत, न्यायासाठी लढणाऱ्यांच्या हातातील तलवार म्हणून, ध्येयाकडे चालणाऱ्यांच्या मनातील दिवा म्हणून आणि ज्ञान मिळवणाऱ्यांच्या साधनेत.
शेवटच्या कडव्यात कवी म्हणतात — देवा, तुझी करुणा असताना मला कसलीही भीती नाही. मला पुढच्या वाटेवर नेहमी तुझी पावले दिसतील. माझ्या मनात चांगुलपणा (सज्जनपणा) नेहमी जागा ठेव आणि मला निर्भय कर. (Make me good and fearless.)
Get a ✓ Verified tutor for “सर्वात्मका शिवसुंदरा (प्रार्थना)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
'तिमिरातुनी तेजाकडे' या शब्दांचा अर्थ काय?
Answer: आमचे जीवन अज्ञानाच्या, दुःखाच्या अंधारातून ज्ञानाच्या, आनंदाच्या प्रकाशाकडे ने. (Lead us from darkness to light.)
'स्वार्थाविना सेवा जिथे' या ओळीतून कवी काय सांगतात?
Answer: स्वतःचा फायदा न पाहता जिथे दुसऱ्यांची मदत केली जाते, तिथे देव असतो; ती जागा पवित्र होते.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| धृपद | नमस्कार स्वीकार, अंधारातून प्रकाशाकडे ने | darkness to light |
| कडवे १ | फुले, आकाश, तारे, सद्धर्म — सगळीकडे देव | God everywhere |
| कडवे २ | शेतात कष्ट, दुःखितांचे अश्रू पुसणे, निःस्वार्थ सेवा | work and service |
| कडवे ३ | न्यायासाठी तलवार, ध्येयासाठी दीप, ज्ञानासाठी साधना | courage and knowledge |
| कडवे ४ — ओळ १–४ | करुणा असताना भीती नाही; पुढे देवाची पावले | no fear |
| कडवे ४ — शेवट | मनात चांगुलपणा जागा ठेव, निर्भय कर | goodness, fearlessness |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. प्रार्थनेच्या आधारे देव कोठे कोठे आहे, याची यादी करा.
Answer: फुलांत, आकाशात, ताऱ्यांत; जगातील चांगल्या धर्मात; शेतात कष्ट करणाऱ्या श्रमिकांसोबत; दुःखी लोकांचे अश्रू पुसण्यात; निःस्वार्थ सेवेत; न्यायासाठी लढणाऱ्यांच्या हातात (तलवार); ध्येयाकडे चालणाऱ्यांच्या मनात (दीप); ज्ञानासाठी तप करणाऱ्यांच्या साधनेत.
2. 'न्यायार्थ जे लढती रणी, तलवार तू त्यांच्या करी' या ओळींचा अर्थ तुमच्या शब्दांत लिहा.
Answer: जे लोक अन्यायाविरुद्ध, न्याय मिळवण्यासाठी लढतात, त्यांना देव धैर्य आणि ताकद देतो. जणू देवच त्यांच्या हातातील तलवार बनतो. चांगल्या कामासाठी लढणाऱ्यांच्या पाठीशी देव उभा असतो.
3. जोड्या लावा: (१) तिमिर (२) सुमन (३) आसवे (४) पावन (५) गगन
Answer: १ — अंधार; २ — फूल; ३ — अश्रू; ४ — पवित्र; ५ — आकाश.
4. प्रार्थनेतील यमक जुळणारे शब्द शोधा.
Answer: अभिवादना – जीवना – मना – पावना – साधना – भीतीविना; जगतामधे – शेतामधे; श्रमिकांसवे – आसवे; रणी – करी – अंतरी; कोठले – पाउले.
5. नमुना उत्तर: 'देव माणसांच्या चांगल्या कामात दिसतो' — प्रार्थनेच्या आधारे तुमचे मत लिहा.
Answer: नमुना उत्तर: कवी सांगतात की देव शेतात राबणाऱ्यांसोबत असतो आणि दुःखी लोकांचे अश्रू पुसतो. याचा अर्थ, जो माणूस प्रामाणिक कष्ट करतो आणि दुसऱ्यांना मदत करतो, त्याच्या कामातच देव दिसतो. आमच्या गावातील एक डॉक्टर गरीब रुग्णांवर मोफत उपचार करतात; लोक त्यांना 'देवमाणूस' म्हणतात. म्हणून मला वाटते, चांगले काम हीच खरी पूजा आहे.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'सर्वात्मका शिवसुंदरा' चे कवी…
Answer: A. Kusumagraj (V. V. Shirwadkar).
2. कुसुमाग्रजांना मिळालेले पारितोषिक…
Answer: D. Jnanpith award.
3. कुसुमाग्रजांचे प्रसिद्ध नाटक…
Answer: A. 'Natsamrat'.
4. 'तिमिर' म्हणजे…
Answer: A. Darkness.
5. कवी जीवन कोठून कोठे न्यायला सांगतात?
Answer: A. From darkness to light.
6. पहिल्या कडव्यात देव कुठे नाही सांगितला?
Answer: C. Gold is not mentioned.
7. देव कोणासोबत राबतो?
Answer: B. With labourers.
8. देव कोणाची आसवे पुसतो?
Answer: C. Of the suffering.
9. देवाचे पाऊल जिथे पडते, ती जागा…
Answer: B. Selfless service.
10. न्यायासाठी लढणाऱ्यांच्या हातात देव…
Answer: D. Sword.
11. ध्येयाकडे चालणाऱ्यांच्या मनात देव…
Answer: B. A lamp.
12. 'करुणाकर' म्हणजे…
Answer: B. The merciful one.
13. कवीला भय का वाटत नाही?
Answer: D. God's mercy is with him.
14. 'पावन' चा अर्थ…
Answer: C. Holy.
15. ही प्रार्थना कशी म्हणायची आहे?
Answer: B. Sung together with tune.
Get a ✓ Verified tutor for “सर्वात्मका शिवसुंदरा (प्रार्थना)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise सर्वात्मका शिवसुंदरा (प्रार्थना) the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे १५ मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “सर्वात्मका शिवसुंदरा (प्रार्थना)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of सर्वात्मका शिवसुंदरा (प्रार्थना).
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “सर्वात्मका शिवसुंदरा (प्रार्थना)” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.