TalentJR apps
Textbook: मराठी अक्षरभारती – इयत्ता नववी (Balbharati, official free PDF) · pages 35–36
कवयित्री ललिता गादगे यांची निसर्गकविता — वसंत ऋतू येताच कोरडी, ओसाड सृष्टी रंगांनी, फुलांनी आणि कोकिळेच्या गाण्याने कशी नटून जाते, याचे सुंदर चित्र. (A poem about how spring dresses up dry nature.) सोपा अर्थ, नवीन शब्द, स्वाध्याय आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
ही कविता ललिता गादगे यांनी लिहिली आहे. वसंत ऋतू आल्यावर निसर्गात होणारे बदल त्यांनी मनाला मोहून टाकणाऱ्या शब्दांत रंगवले आहेत. (Spring changes nature.)
वसंताचे स्वागत करण्यासाठी सगळ्या दिशांना जणू रंग उधळले जातात. जी सृष्टी आधी रुक्ष आणि कोरडी होती, ती आता वसंतासाठी भेट घेऊन येते.
कवयित्रीने झाडांना माणसांसारखे सजलेले दाखवले आहे — लिंबोणी हिरवे कपडे घालून येते, नागफणी फुलांची कर्णफुले घालते, वड कोवळ्या पानांनी डोलतो आणि घाणेरी दोन रंगांची ओढणी घेऊन उभी राहते.
पिंपळाची मऊ पाने सळसळतात, सांबर लाल कळ्यांनी भरून पाणंदीवर स्वागतासाठी उभा राहतो. पळसाची फुले बहरतात, ती पाहून जगातली इतर फुले मनातल्या मनात झुरतात.
शेवटी आंब्याच्या मोहरातून कोकिळेचे गोड गाणे ऐकू येते आणि ओसाड, उघडे माळरानसुद्धा वसंताचे गाणे गाऊ लागते. संपूर्ण सृष्टी आनंदाने भरून जाते.
Get a ✓ Verified tutor for “उजाड उघडे माळरानही (कविता)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
'घेऊन आली ती नजराणा' — सृष्टी कोणासाठी, कोणता नजराणा घेऊन आली?
Answer: वसंत ऋतू हा जणू मोठा पाहुणा आहे. त्याच्या स्वागतासाठी कोरडी सृष्टी नवी पालवी, रंगीत फुले आणि कळ्या यांची भेट घेऊन आली.
नागफणी कशी सजली?
Answer: नागफणीला गडद, तांबूस-पिवळी फुले आली; ती जणू कर्णफुले घालून नटली आहे.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| कडवे १ | दिशांना रंग; कोरडी सृष्टी नजराणा आणते | welcome of spring |
| कडवे २ | लिंबोणी पोपटी वसने; नागफणी कर्णफुले | trees dress up |
| कडवे ३ | वड दंग; घाणेरी दुरंगी चुनरीत | joy |
| कडवे ४ | पिंपळाची सळसळ; सांबर लाल कळ्यांनी | welcome on the path |
| कडवे ५ | पळसफुले बहरली; इतर फुले झुरतात | envy of flowers |
| कडवे ६ | कोकिळेची तान; माळरानही गाते | song of spring |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. प्र. १. (अ) कारणे लिहा: (अ) कवयित्रीच्या मते दाही दिशांना रंग उधळले, कारण… (आ) जगातील सर्व फुले मनात झुरू लागली, कारण…
Answer: (अ) कारण वसंत ऋतूचे स्वागत करायचे होते. (आ) कारण मातीच्या मांडीवर पळसाची फुले सुंदर बहरली होती; ती पाहून इतर फुलांना हेवा वाटला.
2. प्र. १. (आ) आकृतिबंध पूर्ण करा: वसंत ऋतूच्या स्वागतासाठी आतुर असलेले घटक.
Answer: लिंबोणी, नागफणी, वड, घाणेरी, सांबर (तसेच पिंपळ, पळस, कोकिळा).
3. प्र. १. (इ) निसर्गाचे रूप स्पष्ट करा: वसंत ऋतूच्या आगमनापूर्वी आणि आगमनानंतर.
Answer: आगमनापूर्वी: सृष्टी बेरड, कोरडी आणि माळरान उजाड, उघडे होते. आगमनानंतर: सृष्टी रंगीबेरंगी फुलांनी, हिरव्या पालवीने बहरली आणि कोकिळेच्या गाण्याने गाऊ लागली.
4. प्र. २. वसंत ऋतूच्या आगमनाने हे घटक कसे सजले ते लिहा: (१) लिंबोणी (२) नागफणी (३) घाणेरी (४) पळसफुले.
Answer: (१) लिंबोणी — गडद पोपटी पानांचे कपडे घालून ऐटीत आली. (२) नागफणी — तांबूस फुलांची कर्णफुले घालून सजली. (३) घाणेरी — दोन रंगांच्या फुलांची चुनरी घेऊन नटून-थटून उभी राहिली. (४) पळसफुले — मातीच्या मांडीवर भरभरून बहरली.
5. प्र. ३. समान अर्थाचे शब्द शोधा: (१) भेटवस्तू (२) सजली (३) अरुंद रस्ता (४) फुले.
Answer: (१) नजराणा (२) नटूनी थटूनी (३) पाणंद (४) कुसुमे.
6. प्र. ४. (१) 'सांबर लाल कळ्यांनी लखडून उभे स्वागता पाणंदीवरी' — या ओळीचा संदर्भ स्पष्ट करा.
Answer: ही ओळ चौथ्या कडव्यातील आहे. वसंत येताच सांबराचे झाड लाल कळ्यांनी भरगच्च भरले आहे. शेतांमधल्या अरुंद वाटेवर ते उभे आहे; जणू एखादा यजमान पाहुण्याच्या स्वागतासाठी दारात सजून उभा असावा, तसे ते वसंताची वाट पाहत आहे.
7. प्र. ४. (२) 'उजाड उघडे माळरानही गाऊ लागले वसंतगान' — या ओळीतील अर्थसौंदर्य स्पष्ट करा.
Answer: माळरान म्हणजे झाडेझुडपे कमी असलेली ओसाड, उघडी जमीन. तिथे सहसा आनंद दिसत नाही. पण वसंत आला, आंब्याला मोहर आला, कोकिळा गाऊ लागली. त्यामुळे वाटते की ते रिकामे माळरानसुद्धा आनंदाने वसंताचे गाणे गात आहे. वसंतामुळे सगळीकडे उत्साह पसरला, हे कवयित्रीने या कल्पनेतून सुंदरपणे सांगितले आहे.
8. प्र. ५. (अ) नमुना उत्तर: वसंत ऋतूच्या आगमनाने सृष्टीत होणारे बदल तुमच्या निरीक्षणाने लिहा.
Answer: नमुना उत्तर: फेब्रुवारी-मार्चमध्ये आमच्या गल्लीतील झाडांची जुनी पाने गळतात आणि लगेच तांबूस-हिरवी कोवळी पालवी येते. गुलमोहर, पळस, पांगारा यांना लाल-केशरी फुले येतात. आंब्याला मोहर येतो आणि त्याचा मंद वास पसरतो. सकाळी कोकिळेचा 'कुहू कुहू' आवाज ऐकू येतो. सगळा परिसर रंगीत आणि ताजा वाटतो.
9. प्र. ५. (आ) नमुना उत्तर: सृष्टीचे सौंदर्य कायम राहण्यासाठी तुम्हांला सुचणारे उपाय लिहा.
Answer: नमुना उत्तर: प्रत्येकाने वर्षातून किमान एक झाड लावून ते जगवावे. झाडांची अनावश्यक तोड थांबवावी. प्लॅस्टिक कचरा माळरानावर, नदीत टाकू नये. पाणी वाचवावे आणि पक्ष्यांसाठी उन्हाळ्यात पाण्याची भांडी ठेवावीत. वणवे लागू नयेत म्हणून काळजी घ्यावी.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'उजाड उघडे माळरानही' च्या कवयित्री…
Answer: C. Lalita Gadge.
2. कवितेत कोणत्या ऋतूचे स्वागत आहे?
Answer: D. Spring.
3. वसंत येण्याआधी सृष्टी कशी होती?
Answer: A. Dry and barren.
4. 'नजराणा' चा अर्थ…
Answer: D. Gift.
5. गर्द पोपटी वसने कोणी घातली?
Answer: A. Limboni (neem).
6. कर्णफुले घालून कोण सजली?
Answer: D. Nagphani.
7. दुरंगी चुनरीत कोण उभी आहे?
Answer: C. Ghaneri (lantana).
8. लाल कळ्यांनी लखडून पाणंदीवर कोण उभे आहे?
Answer: A. Sambar tree.
9. मोरपिसासारखी मऊ पाने कोणाची?
Answer: B. Pipal leaves.
10. जगातली फुले मनात का झुरली?
Answer: B. Seeing the palas flowers.
11. 'पाणंद' म्हणजे…
Answer: C. Narrow path.
12. कोकिळेची तान कुठून आली?
Answer: C. From mango blossom.
13. 'वसंतगान' कोण गाऊ लागले?
Answer: B. Even the barren land.
14. झाडे माणसांसारखी सजतात — हा अलंकार…
Answer: B. Personification.
15. 'कुसुमे' चा अर्थ…
Answer: D. Flowers.
Get a ✓ Verified tutor for “उजाड उघडे माळरानही (कविता)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise उजाड उघडे माळरानही (कविता) the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “उजाड उघडे माळरानही (कविता)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of उजाड उघडे माळरानही (कविता).
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “उजाड उघडे माळरानही” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.