रंग साहित्याचेClass 10 Marathi Chapter 10 Notes – Maharashtra Board

Textbook: मराठी अक्षरभारती – इयत्ता दहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 36–41

नाट्यरूपातील पाठ — स्वप्नात भेटलेली पुस्तके सुश्रुतला कथा, कादंबरी, कविता, नाटक, चरित्र, आत्मचरित्र आणि प्रवासवर्णन या साहित्यप्रकारांची ओळख करून देतात; वैशिष्ट्ये, लेखक, फरक आणि स्वमताचे मुद्दे सोप्या मराठीत.

🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা

🎧 Listen to the summary

Summary: रंग साहित्याचे

सुश्रुतच्या वर्गाची सहल भिलार या 'पुस्तकांच्या गावी' जाणार असते. शिक्षक त्या गावाची माहिती आणि फिल्म दाखवतात, आणि आनंदात झोपलेल्या सुश्रुतच्या स्वप्नात मुलामुलींच्या वेशातील पुस्तके येतात.

कथा स्वतःची ओळख करून देते — आकर्षक सुरुवात, परिणामकारक शेवट, विविध प्रकार आणि नाटक-चित्रपटांचा पाया; त्यानंतर कादंबरी आपल्या मोठ्या आवाक्याबद्दल आणि 'ययाति' ला मिळालेल्या ज्ञानपीठाबद्दल सांगते.

कविता मोजक्या शब्दांत मोठा आशय, अलंकारांची सजावट आणि गेयता ही आपली वैशिष्ट्ये सांगते; २७ फेब्रुवारीचा मराठी दिन कुसुमाग्रजांच्या जन्मदिवशी साजरा होतो, हेही ती सुश्रुतला सांगते.

नाटक रंगमंचावरील सादरीकरण, संवाद आणि नाट्यमय प्रसंग यांविषयी बोलते; चरित्र थोरांच्या जीवनातून मिळणाऱ्या प्रेरणेबद्दल, तर आत्मचरित्र स्वतःच्या आयुष्याच्या तटस्थ कथनाबद्दल सांगते.

प्रवासवर्णन घरबसल्या दूरच्या प्रदेशांची सफर घडवते. शेवटी सुश्रुत सर्व पुस्तकांशी मैत्री करायचे ठरवतो आणि पुस्तके मराठी साहित्याचा गौरव करणारे गीत गातात.

Key points to remember

  • पाठाचे स्वरूप: नाट्यरूप (संवादात्मक) — साहित्यप्रकारांचा परिचय
  • भिलार — पुस्तकांचे गाव; सुश्रुतच्या वर्गाची सहल
  • कथा: आकर्षक सुरुवात, परिणामकारक शेवट; निवेदनतंत्र हे यशाचे रहस्य
  • कथेचे प्रकार: परीकथा, बोधकथा, विज्ञानकथा, ऐतिहासिक कथा, साहसकथा
  • कादंबरी: कथेची थोरली बहीण; अनेक पात्रे, अनपेक्षित वळणे, उत्कंठा
  • वि. स. खांडेकरांच्या 'ययाति' ला ज्ञानपीठ पुरस्कार
  • कविता: मोजक्या शब्दांत मोठा आशय; शब्दालंकार व अर्थालंकार
  • मराठी दिन — २७ फेब्रुवारी, कुसुमाग्रज (वि. वा. शिरवाडकर) यांचा जन्मदिवस
  • नाटक: पात्ररचना, चुरचुरीत संवाद, रंगमंचावर सादरीकरण
  • चरित्र — दुसऱ्याने लिहिलेले जीवन; आत्मचरित्र — स्वतःचे तटस्थ कथन; प्रवासवर्णन — घरबसल्या सफर
Want a teacher to explain रंग साहित्याचे?

Get a ✓ Verified tutor for “रंग साहित्याचे” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.

Get a tutor for this chapter →

👩‍🏫 Class 10 Marathi classes — live online, request a call back

Prefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.

Live online classesSmall groups or 1:1 with a teacher, from home, any city.
We call you backOur team asks what your child needs, then shares timings and fees.
Home tutor?We are still building our list of home tutors — ask on the call if there is one near you.

Keep learning