TalentJR apps
Textbook: मराठी अक्षरभारती – इयत्ता दहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 42–44
अतुल धामनकर यांच्या जंगलाच्या डायरीतील एका सकाळचा अनुभव — ताडोबात दिसलेला बिबळ्या आणि चार पिल्लांसह पाणवठ्यावर आलेली वाघीण; घटनाक्रम, वाघिणीतील आई, शब्दार्थ आणि स्वमताचे मुद्दे सोप्या मराठीत.
👋 New here? See how to study this chapter step by step — summary, notes, flashcards, quiz and games.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
२७ मे १९९७ रोजी पहाटे लेखक ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पातील कोळसा परिक्षेत्रात वनरक्षक टोंगे आणि एका वनमजुरासोबत निरीक्षणासाठी निघाले. झरी रस्त्यावर त्यांना नर बिबळ्याची ताजी पावले दिसली.
दुर्बिणीतून लेखकाने तेंदूच्या झाडाखाली बांबूत बसलेला बिबळ्या पाहिला; पण वनरक्षकाचा पाय वाळक्या काटकीवर पडताच आवाज झाला आणि बिबळ्या एका झेपेत नाहीसा झाला. संधी गेल्याने लेखक हळहळले.
रायबाकडील दाट जंगलात चार पिल्लांची वाघीण असल्याचे लेखकाला आदल्या दिवशी कळले होते. सुकलेल्या नाल्यात त्यांना पिल्लांच्या आदल्या रात्रीच्या पाऊलखुणा दिसल्या आणि ते मनावर दडपण घेऊन पाणवठ्याकडे सावधपणे निघाले.
अचानक वाघिणीचा 'ऑऽ वऽ' असा हाक मारणारा आवाज आला. झुडपात लपवलेली चारही पिल्ले पाण्यात उड्या मारू लागली; रात्रभर शिकारीसाठी फिरून आलेली वाघीण पाण्यात बसून विश्रांती घेऊ लागली आणि पिल्ले तिच्याभोवती दंगामस्ती करू लागली.
थोड्या वेळाने वाघिणीने पुन्हा हाक देऊन पिल्लांना सोबत घेतले आणि ती शिकारीकडे निघून गेली. वाघिणीतल्या आईची ही वेगळी झलक लेखकाच्या व्याघ्रअनुभवात मोलाची भर घालणारी ठरली.
Get a ✓ Verified tutor for “जंगल डायरी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
'लेखकाला वाघिणीतील आईची झलक जाणवली' — हे विधान पाठाच्या आधारे स्पष्ट करा.
Answer: पिल्लांची सुरक्षा, पोषण आणि माया यांविषयीची तिची काळजी पाहून लेखकाला हिंस्र वाघिणीतही प्रेमळ आई दिसली.
| प्रसंग | काय घडले | लेखकाची भावना / निरीक्षण |
|---|---|---|
| ताजी पावले | झरी रस्त्यावर नर बिबळ्याच्या पाऊलखुणा | बिबळ्या तासाभरापूर्वी गेला असावा |
| कोपऱ्यातील हालचाल | दुर्बिणीतून तेंदूखाली बांबूत बिबळ्या दिसला | रंग परिसरात मिसळलेला; शेपटीमुळे दिसला |
| काटकीचा आवाज | टोंगे यांचा पाय काटकीवर; बिबळ्या एका झेपेत अदृश्य | संधी गेली म्हणून हळहळ |
| नाल्यातील पाऊलखुणा | पिल्लांचे आदल्या रात्रीचे पगमार्क्स | पिल्ले पाहण्याची अधीरता |
| पाणवठ्याकडे वाटचाल | पाचोळ्यावरून आवाज न करता चालणे | हृदयाची धडधड, कोरडा घसा |
| वाघिणीची हाक | 'ऑऽ वऽ' आवाज; चारही पिल्ले पाण्यात | अंगावर काटा, आश्चर्य |
| पाण्यातील मस्ती | वाघीण पाण्यात बसली; पिल्लांचा दंगाधोपा | पिल्ले लहान मुलांसारखी खेळकर |
| शिकारीकडे प्रस्थान | हाक देऊन पिल्लांना घेऊन वाघीण जंगलात | वाघिणीतल्या आईची झलक |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. लेखकाने बिबळ्याची ताजी पावले पाहिल्यानंतरच्या कृतींचा घटनाक्रम लिहा.
Answer: 'कट्' आवाज ऐकताच बिबळ्याने वळून पाहिले आणि एका झेपेत तो जंगलात दिसेनासा झाला.
2. कारणे लिहा: (अ) वाघिणीने मंदपणे गुरगुरून नापसंती व्यक्त केली. (आ) वाघीण पिल्लांच्या सुरक्षेबद्दल दक्ष होती.
Answer: म्हणून ती शिकारीला जाताना पिल्लांना दाट झुडपात लपवून गेली होती.
3. वाघीण आणि तिच्या पिल्लांची भेट हा प्रसंग तुमच्या शब्दांत लिहा.
Answer: थोड्या वेळाने ती उठून पिल्लांना हाक मारते आणि सर्वांना घेऊन जंगलात निघून जाते — आई आणि मुलांच्या भेटीचा हा प्रसंग हृद्य वाटतो.
4. 'डायरी लिहिणे हा छंद प्रत्येकाने जोपासावा' — याविषयी तुमचे मत लिहा.
Answer: म्हणून रोज थोडा वेळ काढून डायरी लिहिण्याचा छंद प्रत्येकाने लावावा, असे मला वाटते.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'जंगल डायरी' पाठाचे लेखक…
Answer: D. वन्यजीव संशोधक.
2. घटना कोणत्या व्याघ्र प्रकल्पात घडली?
Answer: D. चंद्रपूर जिल्हा.
3. बिबळ्या लेखकाला कशामुळे दिसला?
Answer: C. रंग परिसरात मिसळला होता.
4. बिबळ्या कशामुळे पळून गेला?
Answer: D. टोंगे यांचा पाय काटकीवर.
5. वाघिणीला किती पिल्ले होती?
Answer: C. टोंगे यांनी सांगितले होते.
6. वाघीण पिल्लांच्या सुरक्षेबद्दल दक्ष होती, कारण…
Answer: A. संभाव्य शत्रूंचा राबता.
7. पिल्ले कोठे लपवली होती?
Answer: A. नाल्याकाठी.
8. वाघिणीने मंदपणे गुरगुरून नापसंती का व्यक्त केली?
Answer: C. पिल्लू पाठीवरून घसरून पडले.
9. पिल्लांचे वय सुमारे…
Answer: D. कुत्र्यापेक्षा लहान.
10. 'आश्वासक' म्हणजे…
Answer: B. आईचा आश्वासक आवाज.
11. 'तिखट' हे विशेषण पाठात कोणत्या विशेष्याला जोडले आहे?
Answer: D. तिखट कानांचा बिबळ्या.
12. वाघीण पिल्लांना कोठे घेऊन गेली?
Answer: A. जड शिकार आणता येत नाही.
13. 'दंगाधोपा' चा अर्थ…
Answer: A. शब्दार्थ.
14. पाण्याजवळ जाताना लेखकाची अवस्था कशी होती?
Answer: C. मनावर दडपण.
15. हा पाठ कोणत्या साहित्यप्रकारात मोडतो?
Answer: B. तारीख, वेळ, ठिकाण नोंद.
Get a ✓ Verified tutor for “जंगल डायरी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise जंगल डायरी the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे ३५ मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “जंगल डायरी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of जंगल डायरी.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “जंगल डायरी” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.