जंगल डायरीClass 10 Marathi Chapter 11 Notes – Maharashtra Board

Textbook: मराठी अक्षरभारती – इयत्ता दहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 42–44

अतुल धामनकर यांच्या जंगलाच्या डायरीतील एका सकाळचा अनुभव — ताडोबात दिसलेला बिबळ्या आणि चार पिल्लांसह पाणवठ्यावर आलेली वाघीण; घटनाक्रम, वाघिणीतील आई, शब्दार्थ आणि स्वमताचे मुद्दे सोप्या मराठीत.

🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা

🎧 Listen to the summary

Summary: जंगल डायरी

२७ मे १९९७ रोजी पहाटे लेखक ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पातील कोळसा परिक्षेत्रात वनरक्षक टोंगे आणि एका वनमजुरासोबत निरीक्षणासाठी निघाले. झरी रस्त्यावर त्यांना नर बिबळ्याची ताजी पावले दिसली.

दुर्बिणीतून लेखकाने तेंदूच्या झाडाखाली बांबूत बसलेला बिबळ्या पाहिला; पण वनरक्षकाचा पाय वाळक्या काटकीवर पडताच आवाज झाला आणि बिबळ्या एका झेपेत नाहीसा झाला. संधी गेल्याने लेखक हळहळले.

रायबाकडील दाट जंगलात चार पिल्लांची वाघीण असल्याचे लेखकाला आदल्या दिवशी कळले होते. सुकलेल्या नाल्यात त्यांना पिल्लांच्या आदल्या रात्रीच्या पाऊलखुणा दिसल्या आणि ते मनावर दडपण घेऊन पाणवठ्याकडे सावधपणे निघाले.

अचानक वाघिणीचा 'ऑऽ वऽ' असा हाक मारणारा आवाज आला. झुडपात लपवलेली चारही पिल्ले पाण्यात उड्या मारू लागली; रात्रभर शिकारीसाठी फिरून आलेली वाघीण पाण्यात बसून विश्रांती घेऊ लागली आणि पिल्ले तिच्याभोवती दंगामस्ती करू लागली.

थोड्या वेळाने वाघिणीने पुन्हा हाक देऊन पिल्लांना सोबत घेतले आणि ती शिकारीकडे निघून गेली. वाघिणीतल्या आईची ही वेगळी झलक लेखकाच्या व्याघ्रअनुभवात मोलाची भर घालणारी ठरली.

Key points to remember

  • लेखक: अतुल धामनकर (जन्म १९७२) — वन्यजीव संशोधक, लेखक, छायाचित्रकार
  • ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पात सुमारे पंचवीस वर्षे वाघांचा अभ्यास
  • पुस्तके: वाघ, मृगकथा, नवरंगाचं घरटं, अरण्याचे अंतरंग, जंगलाची डायरी, मार्जारकथा इ.
  • साहित्यप्रकार: डायरी (दैनंदिनी) — तारीख, वेळ, ठिकाण नोंदवलेले
  • दिनांक: २७ मे १९९७; ठिकाण: कोळसा परिक्षेत्र, चंद्रपूर
  • बिबळ्याचा रंग परिसरात मिसळलेला; शेपटीच्या हालचालीमुळे दिसला
  • काटकीच्या 'कट्' आवाजाने बिबळ्या पळाला
  • लहान पिल्ले असलेली वाघीण — जंगलातील सर्वांत धोकादायक प्राणी
  • पिल्ले सुमारे पाच महिन्यांची, कुत्र्यापेक्षा लहान, खेळकर
  • मध्यवर्ती कल्पना: वाघिणीतील मातृत्व — काळजी, दक्षता आणि माया
Want a teacher to explain जंगल डायरी?

Get a ✓ Verified tutor for “जंगल डायरी” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.

Get a tutor for this chapter →

👩‍🏫 Class 10 Marathi classes — live online, request a call back

Prefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.

Live online classesSmall groups or 1:1 with a teacher, from home, any city.
We call you backOur team asks what your child needs, then shares timings and fees.
Home tutor?We are still building our list of home tutors — ask on the call if there is one near you.

Keep learning