TalentJR apps
Textbook: मराठी अक्षरभारती – इयत्ता दहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 15–16
डॉ. अनिल काकोडकर यांचे मुलांना उद्देशून लिहिलेले पत्र — 'बार्क' मधील दोन अनुभवांतून स्वतः काम निर्माण करणे आणि आधी करून दाखवणे हा संदेश; आशय, अनुभव, शब्दार्थ आणि स्वमताचे मुद्दे सोप्या मराठीत.
👋 New here? See how to study this chapter step by step — summary, notes, flashcards, quiz and games.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
हा पाठ म्हणजे अणुशास्त्रज्ञ डॉ. अनिल काकोडकर यांनी मोठे होत असलेल्या मुलांना लिहिलेले पत्र आहे. त्यात ते 'बार्क' मधील आपले दोन अनुभव सांगतात.
बार्क म्हणजे भाभा अणुसंशोधन केंद्र. लेखक तेथील ट्रेनिंग स्कूलमध्ये गेले तेव्हा संस्था जेमतेम सात वर्षांची होती आणि सुमारे शंभर प्रशिक्षणार्थी होते.
पहिला अनुभव: सर्वांना पुरेल एवढे काम आहे का, या प्रश्नावर होमी भाभा म्हणाले — स्वतःच काम निर्माण करा; बॉसने सांगितले तेवढेच करण्याची वृत्ती सोडा.
दुसरा अनुभव: मेटलायझिंग प्रक्रियेसाठी लेखकाने वेल्डर व फोरमन मागितले, पण नकार मिळाला. त्यांनी एकट्याने धडपड करून काम पूर्ण केले; त्यानंतर वरिष्ठांनी हवी ती मदत देऊ केली.
आधी आपण करू शकतो हे दाखवा, मग इतरांना काम सांगा — हा धडा लेखक शिकले. सुमारे पन्नास वर्षांपूर्वीचे हे अनुभव मुलांना मोठे होताना उपयोगी पडतील, असा विश्वास ते व्यक्त करतात.
Get a ✓ Verified tutor for “मोठे होत असलेल्या मुलांनो… (स्थूलवाचन)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
'स्काय इज द लिमिट' ही परिस्थिती केव्हा निर्माण होऊ शकते?
Answer: म्हणजे स्वयंप्रेरणेने काम निर्माण करण्याची वृत्ती अंगी आल्यावर प्रगतीला मर्यादा राहत नाही.
| अनुभव / व्यक्ती | काय घडले | मिळालेला धडा |
|---|---|---|
| बार्क | भाभा अणुसंशोधन केंद्र | लेखक ट्रेनिंग स्कूलला गेले तेव्हा सात वर्षांची संस्था |
| ट्रेनिंग स्कूल | सुमारे शंभर मुले-मुली | कामाबद्दलचा प्रश्न |
| होमी भाभा | स्वतः काम निर्माण करा | स्वयंप्रेरणा; 'स्काय इज द लिमिट' |
| मार्गदर्शन | सुरुवातीची आठ-दहा वर्षे आवश्यक | नंतर स्वतःचे मार्ग शोधावेत |
| मेटलायझिंग प्रक्रिया | मदतीशिवाय लेखकाने काम पूर्ण केले | कष्ट व आत्मनिर्भरता |
| वरिष्ठ | आधी नकार, नंतर हवी ती मदत | आधी करून दाखवा, मग सांगा |
| एकटा माणूस | जास्त काम करू शकत नाही | संघकार्याचे महत्त्व |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. टिपा लिहा: (अ) बार्क (आ) डॉ. होमी भाभा.
Answer: दोन्ही टिपांत पाठातील माहिती थोडक्यात व मुद्देसूद लिहावी.
2. मेटलायझिंग प्रक्रियेवर काम न होण्यामागची कारणे कोणती असावीत असे तुम्हांस वाटते?
Answer: स्वतः पुढाकार घेणारा कोणी नसल्याने यंत्रे असूनही काम रखडले होते.
3. 'आधी केले मग सांगितले' या उक्तीची यथार्थता स्पष्ट करा.
Answer: म्हणून नेतृत्व करणाऱ्याने आधी स्वतः आदर्श घालून द्यावा; ही उक्ती पूर्णपणे सार्थ आहे.
4. 'प्रत्यक्ष अनुभवांतून शिकणे हे अधिक परिणामकारक असते' — हे विधान स्वानुभवातून स्पष्ट करा.
Answer: प्रत्यक्ष अनुभवातून मिळालेले ज्ञान मनात पक्के बसते आणि दीर्घकाळ लक्षात राहते.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. पाठाचे लेखक…
Answer: C. अणुशास्त्रज्ञ.
2. 'बार्क' म्हणजे…
Answer: D. लघुरूप.
3. भारतातील अणुसंशोधनाचा पाया कोणी घातला?
Answer: D. म्हणून संस्थेला त्यांचे नाव.
4. डॉ. काकोडकर यांना मिळालेला पुरस्कार…
Answer: C. भारत सरकारकडून.
5. लेखक गेले तेव्हा बार्क सुरू होऊन किती वर्षे झाली होती?
Answer: D. जेमतेम सात.
6. ट्रेनिंग स्कूलमध्ये सुमारे किती मुले-मुली होती?
Answer: B. जवळपास शंभर.
7. भाभांच्या मते काय करायला हवे?
Answer: B. ही प्रवृत्ती गेली पाहिजे.
8. लेखकाला कोणत्या प्रक्रियेवर काम करायला सांगितले?
Answer: A. यंत्रे होती, पण वापरली नव्हती.
9. लेखकाने कोणाची मागणी केली होती?
Answer: D. पण नकार मिळाला.
10. काम पूर्ण झाल्यावर वरिष्ठांनी काय देऊ केले?
Answer: B. वेल्डर, फोरमन आणि बरेच काही.
11. दुसऱ्या अनुभवातून लेखक कोणता धडा शिकले?
Answer: D. आपल्याला येत नसताना सांगणे योग्य नाही.
12. वरिष्ठांच्या मते एकटा माणूस…
Answer: A. हाताखाली लोक घे.
13. पाठाचा प्रकार…
Answer: C. मुलांना उद्देशून.
14. 'स्फूर्तिदायक' म्हणजे…
Answer: A. भाभांचे व्यक्तिमत्त्व.
15. बोट धरून चालवणे केव्हापर्यंत ठीक आहे?
Answer: A. नंतर स्वतः सक्षम व्हावे.
Get a ✓ Verified tutor for “मोठे होत असलेल्या मुलांनो… (स्थूलवाचन)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise मोठे होत असलेल्या मुलांनो… (स्थूलवाचन) the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे ३० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “मोठे होत असलेल्या मुलांनो… (स्थूलवाचन)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of मोठे होत असलेल्या मुलांनो… (स्थूलवाचन).
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “मोठे होत असलेल्या मुलांनो” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.