दोन दिवसClass 10 Marathi Chapter 5 Notes – Maharashtra Board

Textbook: मराठी अक्षरभारती – इयत्ता दहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 17–18

नारायण सुर्वे यांची कष्टकरी माणसाच्या जगण्याचे वास्तव मांडणारी कविता — आशय, प्रतिमा, शब्दार्थ आणि रसग्रहणाचे मुद्दे सोप्या मराठीत.

🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা

🎧 Listen to the summary

Summary: दोन दिवस

'दोन दिवस' ही नारायण सुर्वे यांची कविता 'ऐसा गा मी ब्रह्म' या संग्रहातील आहे. तिच्यात कामगाराच्या, कष्टकऱ्याच्या जीवनाचे खरे चित्र उभे राहते.

आयुष्याचा मोठा भाग कशाची तरी प्रतीक्षा करण्यात आणि दुःख सोसण्यात गेला, अशी खंत कवी व्यक्त करतो; आता आयुष्याचे किती उन्हाळे उरले, याचा तो हिशोब मांडतो.

निसर्गाचे सौंदर्य अनेकदा समोर आले, पण पोटाची भूक भागवण्याच्या धडपडीत ते अनुभवायला वेळच मिळाला नाही; भाकरी मिळवण्यातच जगणे खर्ची पडले.

कष्ट करणारे हात हेच कवीचे सर्वस्व; पण ते गरिबीकडे गहाण पडले. त्याच हातांनी कधी अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवला, तर कधी त्यांच्यावर घावही बसले.

दुःखाच्या प्रसंगी अश्रूच मित्र झाले. जगाच्या शाळेत दुःख पचवून पुन्हा उभे राहायला कवी शिकला; भट्टीत तापून पोलाद जसे कणखर होते, तसे संकटांनी त्याचे आयुष्य घडवले.

Key points to remember

  • कवी: नारायण सुर्वे (१९२६ ते २०१०) — प्रथितयश कवी
  • कवितासंग्रह: 'ऐसा गा मी ब्रह्म', 'माझे विद्यापीठ', 'जाहीरनामा', 'सनद', 'नव्या माणसाचे आगमन'
  • प्रेरणा: कामगार जीवनाची सुखदुःखे; माणसावरील अपार श्रद्धा
  • शैली: निवेदनात्मक, संवादी, बोलीभाषेच्या जवळची, गद्याच्या अंगाने जाणारी
  • कविता 'ऐसा गा मी ब्रह्म' या संग्रहातून घेतली आहे
  • मध्यवर्ती कल्पना: कष्टकऱ्याच्या जीवनाचे वास्तव आणि दुःख पचवून जगण्याची जिद्द
  • 'भाकरीचा चंद्र' — रोजच्या अन्नासाठी चाललेल्या धडपडीची प्रतिमा
  • कष्ट करणारे हात हेच कवीचे सर्वस्व
  • कठीण प्रसंगी अश्रू हेच कवीचे मित्र
  • झोतभट्टीत शेकलेले पोलाद — संकटांनी कणखर झालेल्या आयुष्याचे प्रतीक
Want a teacher to explain दोन दिवस?

Get a ✓ Verified tutor for “दोन दिवस” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.

Get a tutor for this chapter →

👩‍🏫 Class 10 Marathi classes — live online, request a call back

Prefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.

Live online classesSmall groups or 1:1 with a teacher, from home, any city.
We call you backOur team asks what your child needs, then shares timings and fees.
Home tutor?We are still building our list of home tutors — ask on the call if there is one near you.

Keep learning