TalentJR apps
Textbook: मराठी अक्षरभारती – इयत्ता दहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 17–18
नारायण सुर्वे यांची कष्टकरी माणसाच्या जगण्याचे वास्तव मांडणारी कविता — आशय, प्रतिमा, शब्दार्थ आणि रसग्रहणाचे मुद्दे सोप्या मराठीत.
👋 New here? See how to study this chapter step by step — summary, notes, flashcards, quiz and games.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
'दोन दिवस' ही नारायण सुर्वे यांची कविता 'ऐसा गा मी ब्रह्म' या संग्रहातील आहे. तिच्यात कामगाराच्या, कष्टकऱ्याच्या जीवनाचे खरे चित्र उभे राहते.
आयुष्याचा मोठा भाग कशाची तरी प्रतीक्षा करण्यात आणि दुःख सोसण्यात गेला, अशी खंत कवी व्यक्त करतो; आता आयुष्याचे किती उन्हाळे उरले, याचा तो हिशोब मांडतो.
निसर्गाचे सौंदर्य अनेकदा समोर आले, पण पोटाची भूक भागवण्याच्या धडपडीत ते अनुभवायला वेळच मिळाला नाही; भाकरी मिळवण्यातच जगणे खर्ची पडले.
कष्ट करणारे हात हेच कवीचे सर्वस्व; पण ते गरिबीकडे गहाण पडले. त्याच हातांनी कधी अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवला, तर कधी त्यांच्यावर घावही बसले.
दुःखाच्या प्रसंगी अश्रूच मित्र झाले. जगाच्या शाळेत दुःख पचवून पुन्हा उभे राहायला कवी शिकला; भट्टीत तापून पोलाद जसे कणखर होते, तसे संकटांनी त्याचे आयुष्य घडवले.
Get a ✓ Verified tutor for “दोन दिवस” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
'भाकरीचा चंद्र शोधण्यातच जिंदगी बरबाद झाली' — या ओळीचा अर्थ स्पष्ट करा.
Answer: म्हणजे पोटापाण्याच्या संघर्षातच कवीचे आयुष्य वाया गेले, असे भीषण जीवनसत्य या ओळीत आहे.
| शब्द / संकल्पना | अर्थ | पाठात |
|---|---|---|
| बरबाद होणे | वाया जाणे | भाकरीच्या शोधात आयुष्य |
| हरघडी | प्रत्येक वेळी | अश्रू व जगाचा विचार |
| शेकणे | तापणे | झोतभट्टीतील पोलाद |
| डोईवर उन्हाळे | आयुष्यातील उरलेली वर्षे, कष्टाचे दिवस | कवी हिशोब करतो |
| भाकरीचा चंद्र | रोजचे अन्न, भूक भागवणे | जिंदगी बरबाद झाली |
| सर्वस्व | सर्व काही, सगळी संपत्ती | कवीचे हात |
| दारिद्र्य | गरिबी | हात गहाण राहिले |
| कलम होणे | तोडले जाणे, छाटले जाणे | हातांचे वर्णन |
| झोतभट्टी | धातू तापवण्याची भट्टी | आयुष्य छान शेकले |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. एका शब्दात उत्तर लिहा: (अ) कवीचे सर्वस्व असलेली गोष्ट (आ) कवीचा जवळचा मित्र.
Answer: (अ) हात (आ) अश्रू.
2. अर्थ लिहा: माना उंचावलेले हात, कलम केलेले हात, दारिद्र्याकडे गहाण पडलेले हात.
Answer: दारिद्र्याकडे गहाण पडलेले हात — कितीही श्रम केले तरी गरिबीतून सुटका न होणारे, गरिबीत अडकलेले हात.
3. 'दुःख पेलावे आणि पुन्हा जगावे' — या विचाराविषयी तुमचे मत लिहा.
Answer: भट्टीत तापून पोलाद कणखर होते, तसे संकटे माणसाला मजबूत करतात; म्हणून हा विचार मला प्रेरणादायी वाटतो.
4. 'दोन दिवस' कवितेच्या पहिल्या दोन ओळींचे रसग्रहण करा (मुद्दे).
Answer: कष्टकऱ्याच्या आयुष्यातील वेदना थोड्या शब्दांत प्रभावीपणे मांडल्याने या ओळी मनाला भिडतात.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'दोन दिवस' या कवितेचे कवी…
Answer: B. १९२६ ते २०१०.
2. ही कविता कोणत्या संग्रहातील आहे?
Answer: A. पाठाखाली संग्रहाचे नाव दिले आहे.
3. कवीचे सर्वस्व कोणते?
Answer: A. हे हात माझे सर्वस्व.
4. कवीचे हात कोणाकडे गहाण राहिले?
Answer: B. गरिबीतून सुटका झाली नाही.
5. कठीण प्रसंगी कवीच्या मदतीला कोण धावून आले?
Answer: B. अश्रूच मित्र झाले.
6. 'भाकरीचा चंद्र' ही प्रतिमा कशाची?
Answer: C. भूक हेच वास्तव.
7. 'हरघडी' म्हणजे…
Answer: D. शब्दार्थ.
8. 'शेकणे' म्हणजे…
Answer: D. झोतभट्टीत पोलाद शेकते.
9. 'बरबाद होणे' म्हणजे…
Answer: A. जिंदगी बरबाद झाली.
10. कवीने आयुष्याची तुलना कशाशी केली?
Answer: B. संकटांनी कणखर झालेले आयुष्य.
11. 'डोईवर उन्हाळे' यातून कवी कशाचा हिशोब करतो?
Answer: D. किती उन्हाळे राहिले.
12. कवी दुःख कसे पेलावे हे कुठे शिकला?
Answer: A. दुनियेचा विचार करत जगमय झाला.
13. सुर्वे यांच्या काव्याची प्रेरणा…
Answer: A. कवी परिचयात दिले आहे.
14. 'कलम झालेले हात' म्हणजे…
Answer: C. अन्यायाने दडपले गेलेले.
15. कवितेतून कवीचा कोणता दृष्टिकोन शेवटी दिसतो?
Answer: A. प्रयत्नवाद आणि आशावाद.
Get a ✓ Verified tutor for “दोन दिवस” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise दोन दिवस the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे ३० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “दोन दिवस” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of दोन दिवस.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “दोन दिवस” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.