TalentJR apps
Textbook: मराठी सुलभभारती – इयत्ता सहावी (Balbharati, official free PDF) · pages 66–70
सुरेश भट यांची मराठी भाषेवरील प्रेमाची कविता — मराठी आपल्या मनात, घरात आणि निसर्गात सगळीकडे आहे. (A poem of love and pride for the Marathi language.) सोपा अर्थ, नवीन शब्द आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
'मायबोली' ही कविता सुरेश भट यांनी लिहिली आहे. मायबोली म्हणजे आईसारखी प्रिय भाषा — mother tongue. येथे ती भाषा मराठी आहे.
कवी म्हणतो — मराठी बोलायला आणि ऐकायला मिळते, हे आमचे मोठे भाग्य आहे. आम्ही मराठीला आई मानतो. (We feel lucky; Marathi is like our mother.)
मराठी फक्त तोंडात नाही, तर मनात, हृदयात आणि शरीराच्या रोमारोमात आहे. लहान बाळांमध्येसुद्धा ती जन्मते आणि रांगते.
महाराष्ट्राच्या निसर्गातही मराठी आहे — फुलांत ती हसते, डोंगरांत गर्जना करते, रानात गुंजते, आभाळातून पावसासारखी बरसते आणि नद्यांतून वाहते.
शेवटी कवी सांगतो — मराठी मुलांमुलींत खेळते, घराघरांत वाढते आणि कुटुंबात आनंदाने राहते. संदेश: आपल्या भाषेवर प्रेम करा आणि तिचा अभिमान बाळगा.
Get a ✓ Verified tutor for “मायबोली” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
'आमुच्या नसानसांत नाचते मराठी' याचा अर्थ काय? (What does this line mean?)
Answer: मराठी भाषा आमच्या संपूर्ण शरीरात, जीवनात आनंदाने भरलेली आहे — Marathi is in every part of us.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| लाभणे | मिळणे — to get | भाग्य लाभले |
| दंगणे | रमून जाणे — to be absorbed | मनात दंगते |
| स्पंदणे | धडधडणे — to throb | उरात स्पंदते |
| नग | पर्वत, डोंगर — mountain | नगानगांत गर्जते |
| गर्जणे | मोठ्याने आवाज करणे — to roar | डोंगरांत |
| गुंजणे | घुमणे — to hum, echo | वनावनांत |
| तरुलता | झाडे आणि वेली — trees and creepers | तरुलतांत साजते |
| नांदणे | सुखाने राहणे — to live happily | कुलाकुलांत |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. एका वाक्यात उत्तरे लिहा: (अ) कवीच्या मते आपल्याला कोणते भाग्य लाभले आहे? (आ) फुलाफुलांत मराठीचे कोणते रूप दिसते? (इ) मराठी कोणत्या बाबतीत एकता जपते? (ई) जगात मराठी काय म्हणून मिरवते?
Answer: (अ) आपल्याला मराठी बोलण्याचे आणि ऐकण्याचे भाग्य लाभले आहे. (आ) फुलाफुलांत मराठी हसताना दिसते. (इ) धर्म, पंथ, जात वेगवेगळी असली तरी सगळे मराठीमुळे एक होतात. (ई) या मोठ्या जगात मराठी आमची आई (माय) म्हणून मिरवते.
2. योग्य जोड्या लावा: (अ) मुलामुलींत (आ) नगानगांत (इ) तरुलतांत (ई) नभामधून — (१) गर्जते (२) वर्षते (३) खेळते (४) साजते
Answer: (अ)-(३) खेळते, (आ)-(१) गर्जते, (इ)-(४) साजते, (ई)-(२) वर्षते.
3. 'खेळू या शब्दांशी': (१) समानार्थी — माय, जग, फूल, नभ (२) विरुद्धार्थी — खरे, जन्म, हसणे, वाढणे (३) 'ता' प्रत्यय लावून शब्द (४) 'अ' उपसर्ग लावून शब्द
Answer: (१) माय = आई, जग = विश्व, फूल = पुष्प/सुमन, नभ = आकाश. (२) खरे ✗ खोटे, जन्म ✗ मृत्यू, हसणे ✗ रडणे, वाढणे ✗ घटणे. (३) नमुना: सुंदर-सुंदरता, नम्र-नम्रता, एक-एकता, मानव-मानवता. (४) नमुना: योग्य-अयोग्य, स्थिर-अस्थिर, ज्ञान-अज्ञान, शुद्ध-अशुद्ध.
4. कृतीतून शिकू या: 'घर' या शब्दाचे समानार्थी शब्द अक्षरे उलटसुलट करून दिले आहेत — वभन, तनिकेन, नभुव, यलआ, वानिस, नदस. ते ओळखा. आणि 'ळी' शेवटी येणारे शब्द लिहा.
Answer: भवन, निकेतन, भुवन, आलय, निवास, सदन. नमुना ('ळी' शेवटी): पोळी, केळी, टाळी, थाळी, कळी, रांगोळी.
5. दोन-तीन वाक्यांत लिहा: या कवितेतून कोणता संदेश मिळतो? (What is the message?)
Answer: नमुना उत्तर: आपली मातृभाषा आईसारखी प्रिय आहे. ती आपल्या मनात, घरात आणि निसर्गात सगळीकडे आहे. म्हणून आपण मराठीचा अभिमान बाळगावा, ती रोज वापरावी आणि जपावी.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'मायबोली' कवितेचे कवी…
Answer: C. Poet: Suresh Bhat.
2. कवी मराठीला काय मानतो?
Answer: D. He treats Marathi as his mother.
3. फुलाफुलांत मराठी…
Answer: B. In flowers, Marathi smiles.
4. नगानगांत मराठी…
Answer: D. In mountains, it roars.
5. 'नग' म्हणजे…
Answer: B. Mountain.
6. नभामधून मराठी…
Answer: C. From the sky it rains.
7. 'तरुलतांत' म्हणजे…
Answer: C. On trees and creepers.
8. मराठी कोणत्या बाबतीत एकता जपते?
Answer: C. All religions and castes are one in Marathi.
9. 'नसानसांत नाचते, रगारगांत रंगते' — अलंकार ओळखा.
Answer: A. Same letters repeat (न, र) — अनुप्रास.
10. कवितेतील प्रत्येक ओळ कोणत्या शब्दाने संपते?
Answer: B. Every line ends with 'मराठी'.
11. मराठी भाषा गौरव दिन कोणत्या दिवशी?
Answer: C. Kusumagraj's birthday, 27 February.
12. 'कुसुमाग्रज' हे कोणाचे टोपणनाव?
Answer: A. V. V. Shirwadkar.
13. 'माय' चा समानार्थी शब्द…
Answer: A. माय = आई.
14. 'जन्म' चा विरुद्धार्थी शब्द…
Answer: A. Birth ✗ death.
15. 'झाडावर' या शब्दात सामान्यरूप कोणते?
Answer: B. झाड → झाडा + वर.
Get a ✓ Verified tutor for “मायबोली” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise मायबोली the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २५ मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “मायबोली” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of मायबोली.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “मायबोली” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.