TalentJR apps
Textbook: मराठी अक्षरभारती – इयत्ता नववी (Balbharati, official free PDF) · pages 45–46
रमेश मंत्री यांचे प्रवासवर्णन — रस्त्यांऐवजी कालवे, मोटारींऐवजी नावा असलेले इटलीतील पाण्यावर तरंगणारे शहर व्हेनिस. तिथले वातावरण, निसर्गसौंदर्य आणि निवांत जीवन. (A travelogue about Venice, the floating city.) सोपी माहिती, नवीन शब्द, स्वाध्याय, विरामचिन्हे आणि English help.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
हा पाठ रमेश मंत्री यांनी लिहिलेले प्रवासवर्णन आहे. लेखक रेल्वेने व्हेनिसला पोहोचतात; ते गाडीचे शेवटचे स्टेशन असते. स्टेशनबाहेर आल्यावर त्यांना रस्ता दिसतच नाही — समोर नदीसारखा मोठा कालवा असतो, तोच 'ग्रँड कॅनॉल'. (Venice has canals instead of roads.)
कालव्यात लहान मोटर लाँचेस आणि मोठ्या यांत्रिक नावा प्रवाशांना हाका मारत उभ्या असतात. लेखक स्वस्त पडणाऱ्या बोटीचे (बसचे) अडीचशे लिरांचे तिकीट काढतात. सुमारे दोनशे प्रवासी घेऊन नाव निघते. हवेत गारवा आणि सगळीकडे उत्साह असतो.
व्हेनिस हे जगातील असे एकमेव शहर आहे जिथे मोटार, ट्रॅफिक पोलीस, सिग्नल किंवा धक्काबुक्की नाही; कारण तिथे रस्तेच नाहीत — फक्त कालवे आणि त्यांना जोडणारे पूल. अनेक लहान बेटांचा हा समूह लांबून निळ्या समुद्रावर पसरलेल्या रत्नांच्या ढिगासारखा दिसतो.
कालव्याच्या काठावर रंगीत छत्र्यांखाली बसून कॉफी पीत येणाऱ्या-जाणाऱ्या नावा पाहण्याची गंमत असते. इथे कोणालाही घाई नसते; मुंबई, न्यूयॉर्क, हाँगकाँगच्या धावपळीपासून हे शहर पूर्ण वेगळे आहे.
पाणरस्ते माहीत नसलेल्या एका मुनिमाने व्हेनिसमध्ये पूर आला आहे अशी तार मालकाला केली — हा गमतीदार किस्सा लेखक सांगतात. दोन दिवसांच्या निवांत मुक्कामानंतर हे सुंदर, कलाप्रेमी शहर सोडताना लेखकांना हुरहुर वाटते.
Get a ✓ Verified tutor for “व्हेनिस (स्थूलवाचन)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
स्टेशनबाहेर आल्यावर लेखकाला कोणते आश्चर्य वाटले?
Answer: स्टेशनबाहेर रस्ताच नव्हता; त्याऐवजी नदीसारखा मोठा कालवा (ग्रँड कॅनॉल) होता आणि वाहनांऐवजी नावा उभ्या होत्या.
एका इटालियन लेखकाने व्हेनिसविषयी लेखकाला काय सांगितले होते?
Answer: व्हेनिसचे शब्दांत वर्णन करता येत नाही; तिथे प्रत्यक्ष जाऊन, राहून, तिथली हवा अनुभवूनच व्हेनिस समजते, असे त्याने सांगितले होते.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| व्हेनिस स्टेशन | गाडीचे शेवटचे स्टेशन | 'ऑल आऊट' चा पुकार |
| ग्रँड कॅनॉल | स्टेशनबाहेर नदीसारखा मोठा कालवा | मोटर लाँचेस व यांत्रिक नावा |
| बोटीचा प्रवास | २५० लिरांचे तिकीट; सुमारे २०० प्रवासी | जलमार्गावरील वर्दळ |
| शहराचे रूप | कालवे, पूल, बेटांचा पुंजका | मोटार, सिग्नल नाहीत |
| मुनिमाची तार | 'व्हेनिसमध्ये पूर आला आहे' | गमतीदार किस्सा |
| निरोप | दोन दिवसांचा मुक्काम | मनाला हुरहुर |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. प्र. १. टिपा लिहा: (१) ग्रँड कॅनॉल (२) व्हेनिसच्या स्टेशनबाहेरचा परिसर.
Answer: (१) ग्रँड कॅनॉल: हा व्हेनिसमधील मुख्य, नदीसारखा विशाल कालवा आहे. शहरात रस्त्यांऐवजी असे कालवे आहेत. त्यात लहान मोटर लाँचेस आणि मोठ्या यांत्रिक नावा प्रवाशांना ने-आण करतात. महामार्गावर गाड्या धावाव्यात तशी इथे नावांची वर्दळ असते. काठावर छत्र्यांखाली बसून कॉफी पीत लोक नावा पाहतात. (२) स्टेशनबाहेरचा परिसर: स्टेशनबाहेर रस्ता नसून थेट मोठा कालवा आहे. तिथे टॅक्सीसारख्या छोट्या लाँचेस आणि बससारख्या मोठ्या नावा उभ्या असतात आणि ठिकाणांची नावे घेत प्रवाशांना बोलावतात. वातावरण उत्साही, गार आणि प्रसन्न असते.
2. प्र. २. मुद्द्यांच्या आधारे व्हेनिसचे वर्णन लिहा: (अ) व्हेनिस म्हणजे अफाट जलदर्शन (आ) व्हेनिस म्हणजे अवर्णनीय शहर.
Answer: (अ) व्हेनिसमध्ये जिकडे पाहावे तिकडे पाणीच दिसते. रस्ते म्हणजे कालवे, वाहने म्हणजे नावा. शहर निळ्या समुद्रावर तरंगत असल्यासारखे वाटते. पाण्यावरची ही अखंड वर्दळ पाहणे म्हणजे पाण्याचे भव्य दर्शनच. (आ) रोममध्ये भेटलेल्या इटालियन लेखकाच्या मते व्हेनिसचे शब्दांत वर्णन करता येत नाही; तिथे प्रत्यक्ष जाऊन राहिल्याशिवाय ते कळत नाही. मोटारी नसलेले, कालव्यांनी जोडलेले, बेटांचे हे शहर इतके वेगळे आहे की कोणत्याही शब्दांत त्याची पूर्ण कल्पना देता येत नाही.
3. प्र. ३. संकल्पना स्पष्ट करा: (अ) व्हेनिस म्हणजे हिऱ्या-माणकांच्या ढिगासारखा बेटांचा पुंजका (आ) व्हेनिस म्हणजे अद्भुत शहर.
Answer: (अ) व्हेनिस एक शहर नसून अनेक छोट्या बेटांचा समूह आहे. निळ्या पाण्यात ही बेटे, त्यावरील रंगीत इमारती, चर्च आणि राजवाड्यांची शिखरे लांबून चमकतात; जणू निळ्या मखमलीवर रत्नांचा ढीग ठेवला आहे. (आ) जगात कुठेही नाही असे हे शहर आहे — इथे मोटारी, सिग्नल, वाहतूक पोलीस, गर्दी काहीच नाही; रस्त्यांऐवजी कालवे आणि गाड्यांऐवजी नावा आहेत. म्हणून ते अद्भुत वाटते.
4. प्र. ४. 'व्हेनिस हे पाण्यातले जगातले एकमेव शहर आहे' — पाठाच्या आधारे या विधानाची सत्यता पटवून द्या.
Answer: व्हेनिस अनेक लहान बेटांवर वसलेले आहे. तिथे खरे रस्ते नाहीत; कालवे आणि त्यांना जोडणारे पूल हेच मार्ग आहेत. ये-जा करण्यासाठी मोटारींऐवजी लाँचेस आणि नावा वापरतात; म्हणून सिग्नल किंवा वाहतूक पोलिसांची गरजच नाही. पाणरस्ते न पाहिलेल्या मुनिमाला तर शहरात पूर आला आहे असेच वाटले. लेखकाच्या शब्दांत हे शहर कालव्यांचे आणि कालव्यात तरंगणारे आहे. यावरून हे विधान खरे ठरते.
5. प्र. ५. नमुना उत्तर: तुम्हांला आवडलेल्या कोणत्याही एका स्थळाचे वर्णन तुमच्या शब्दांत करा.
Answer: नमुना उत्तर: गेल्या सुट्टीत आम्ही महाबळेश्वरला गेलो. घाटातून जाताना ढग जणू गाडीच्या खिडकीत शिरत होते. सकाळी आर्थर्स सीटवरून खोल दरी आणि दूरवर पसरलेले डोंगर पाहिले. वेण्णा तलावात आम्ही नौकाविहार केला. ताज्या स्ट्रॉबेरीची चव अजून आठवते. संध्याकाळी गार वाऱ्यात सूर्यास्त पाहताना मन शांत झाले. परत येताना मलाही लेखकासारखी हुरहुर वाटली.
6. भाषाभ्यास: योग्य विरामचिन्हे वापरून वाक्ये पुन्हा लिहा आणि चिन्हांची नावे सांगा — (१) आवडले का तुला हे पुस्तक (२) हो जेवणानंतर मी सर्व गोष्टी वाचणार आहे जया म्हणाली (३) वडील म्हणाले ज्ञानेश्वरी कुणी लिहिली तुला ठाऊक आहे का
Answer: (१) आवडले का तुला हे पुस्तक? (२) "हो, जेवणानंतर मी सर्व गोष्टी वाचणार आहे," जया म्हणाली. (३) वडील म्हणाले, "ज्ञानेश्वरी कुणी लिहिली, तुला ठाऊक आहे का?" — चिन्हे: ? प्रश्नचिन्ह; , स्वल्पविराम; . पूर्णविराम; " " दुहेरी अवतरणचिन्ह.
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. 'व्हेनिस' पाठाचे लेखक…
Answer: D. Ramesh Mantri.
2. रमेश मंत्री यांनी १९७९ मध्ये किती पुस्तके प्रकाशित केली?
Answer: B. 34 books in one year.
3. पुढीलपैकी रमेश मंत्री यांचे प्रवासवर्णन…
Answer: B. 'Thandiche Diwas'.
4. व्हेनिसच्या स्टेशनबाहेर काय होते?
Answer: B. The Grand Canal.
5. लेखकाने कोणत्या वाहनाने प्रवास केला?
Answer: D. The cheaper boat-bus.
6. बोटीचे तिकीट किती लिरांचे होते?
Answer: B. 250 lira.
7. व्हेनिसमध्ये काय नाही?
Answer: B. No cars.
8. व्हेनिस म्हणजे कशाचा पुंजका?
Answer: C. A cluster of small islands.
9. पुलांचे वर्णन कसे केले आहे?
Answer: A. Affectionate, like a child's arm.
10. लांबून व्हेनिस कशासारखे दिसते?
Answer: B. Like a heap of gems.
11. व्हेनिस कोणत्या शहरांच्या धावपळीपासून अलिप्त आहे?
Answer: C. New York, Mumbai, Hong Kong.
12. मुनीम कुठून आला होता?
Answer: A. From London.
13. मुनिमाला व्हेनिसमध्ये काय झाले आहे असे वाटले?
Answer: C. A flood.
14. 'हुरहुर' म्हणजे…
Answer: A. A pang of sadness.
15. उद्गारचिन्ह कोणते?
Answer: D. Exclamation mark.
Get a ✓ Verified tutor for “व्हेनिस (स्थूलवाचन)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise व्हेनिस (स्थूलवाचन) the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे २० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “व्हेनिस (स्थूलवाचन)” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of व्हेनिस (स्थूलवाचन).
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “व्हेनिस (स्थूलवाचन)” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.