TalentJR apps
Textbook: मराठी अक्षरभारती – इयत्ता नववी (Balbharati, official free PDF) · pages 20–22
बाळ ज. पंडित यांचा माहितीपर पाठ — ऑलिंपिक ध्वजावरची पाच वर्तुळे, ब्रीदवाक्य, ऑलिंपिक व्हिलेज, प्राचीन ग्रीसमधील सुरुवात, आधुनिक ऑलिंपिकचे पुनरुज्जीवन आणि जेसी ओवेन्स, झेटोपेक, अबेबे बिकिला, ध्यानचंद यांसारखे खेळाडू. (All about the Olympics and the friendship it spreads.) सोबत शब्दांचे व्याकरण.
🌐 Google Translate: English हिंदी ગુજરાતી ಕನ್ನಡ తెలుగు தமிழ் বাংলা ↩ Original
माणसाच्या सर्वांगीण विकासात खेळ खूप महत्त्वाचे आहेत आणि जगातील स्पर्धांत ऑलिंपिकला मानाचे स्थान आहे. लेखक ऑलिंपिक गावाकडे जाताना उंच खांबावरचा ऑलिंपिक ध्वज पाहतात. पांढऱ्या पार्श्वभूमीवर लाल, पिवळी, निळी, हिरवी, काळी अशी पाच गुंफलेली वर्तुळे — जणू हातात हात घातलेले पाच मित्र. (The Olympic flag.)
पाच वर्तुळे म्हणजे जगातील पाच खंड आणि पांढरा रंग म्हणजे विशाल अंतराळ. ब्रीदवाक्य 'सिटियस, ऑल्टियस, फॉर्टियस' म्हणजे गतिमानता, उच्चता, तेजस्विता — अधिक वेग, अधिक उंची, अधिक बळ मिळवण्याचा संदेश. ध्वजाजवळ मशाल सतत जळत असते.
पाच-सहा हजार खेळाडू, सत्तर-ऐंशी हजार प्रेक्षकांची बसायची सोय, पोहण्याचे तलाव, रस्ते, खेळाडूंच्या निवासाच्या इमारती, उपाहारगृहे — असे एक मोठे गावच, म्हणजे 'ऑलिंपिक व्हिलेज'. पहिले ऑलिंपिक व्हिलेज १९५६ मध्ये मेलबोर्नला वसले.
इ. स. पूर्व ७७६ मध्ये ग्रीसमध्ये हे सामने झाल्याची पहिली नोंद आहे; विजेत्यांना ऑलिव्हच्या फांदीची माळ घालत. ग्रीक सत्ता कमी झाल्यावर सामने बंद पडले. १८९४ मध्ये फ्रान्समधील 'ऑलिंपिक काँग्रेस'मध्ये कुबर टीन (कुबर्टिन) यांनी त्यांचे पुनरुज्जीवन केले आणि १८९६ पासून दर चार वर्षांनी वेगवेगळ्या देशांत ऑलिंपिक भरते.
खेळात जात, धर्म, वर्ण यांचा भेद नसतो. जेसी ओवेन्स (१९३६, बर्लिन — चार अजिंक्यपदे), एमिल झेटोपेक ('मानवी रेल्वे इंजिन'), अनवाणी मॅरेथॉन जिंकणारा अबेबे बिकिला, फॅनी बँकर्स आणि भारताचे हॉकीपटू ध्यानचंद यांनी जगाचे प्रेम मिळवले. पाच वर्तुळे समता आणि विश्वबंधुत्वाचा संदेश देतात. (Olympics = world brotherhood.)
Get a ✓ Verified tutor for “ऑलिंपिक वर्तुळांचा गोफ” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
पाठाच्या शीर्षकात 'गोफ' हा शब्द का वापरला असेल?
Answer: पाच खंडांची पाच वर्तुळे गोफासारखी एकमेकांत गुंफलेली आहेत; म्हणजे सगळे देश मैत्रीने एकत्र बांधले गेले आहेत. हा एकतेचा अर्थ 'गोफ' शब्दातून सुंदरपणे दिसतो.
'क्रीडेच्या क्षेत्रात भेदभाव नाही' हे जेसी ओवेन्सच्या उदाहरणातून कसे दिसते?
Answer: ओवेन्सचा वर्ण आणि देश विसरून संपूर्ण जगाने त्याच्या चार अजिंक्यपदांचे आणि विक्रमांचे कौतुक केले. म्हणजे खेळात फक्त गुणवत्ता पाहिली जाते; जात, धर्म, वर्ण यांना महत्त्व नसते.
| शब्द | अर्थ (meaning) | पाठात |
|---|---|---|
| इ. स. पूर्व ७७६ | ग्रीसमध्ये ऑलिंपिकची पहिली नोंद | ऑलिव्ह माळ |
| १८९४ | फ्रान्समध्ये ऑलिंपिक काँग्रेस | कुबर टीन — पुनरुज्जीवन |
| १८९६ | आधुनिक ऑलिंपिक सुरू | दर चार वर्षांनी |
| १९३६, बर्लिन | जेसी ओवेन्स — चार अजिंक्यपदे | नवे उच्चांक |
| १९४८ / १९५२ | फॅनी बँकर्स; एमिल झेटोपेक (हेलसिंकी) | मानवी रेल्वे इंजिन |
| १९५६, मेलबोर्न | पहिले ऑलिंपिक व्हिलेज | खेळाडूंचे गाव |
Solve each one in your notebook first. Then open the solution and compare every step.
1. प्र. १. आकृती पूर्ण करा: (अ) ऑलिंपिकचे ब्रीदवाक्य व त्यातून मिळणारा संदेश (आ) ऑलिंपिक सामन्यातून विकसित होणाऱ्या भावना.
Answer: (अ) ब्रीदवाक्य: सिटियस, ऑल्टियस, फॉर्टियस. संदेश: गतिमानता (अधिक वेगवान व्हा), उच्चता (अधिक उंची गाठा), तेजस्विता (बल वाढवण्यासाठी अधिक श्रम करा). (आ) सद्भावना, समता, मैत्री, विश्वबंधुत्व, शिस्त, ऐक्य.
2. प्र. २. योग्य पर्याय निवडून वाक्ये पुन्हा लिहा: (१) पहिले ऑलिंपिक व्हिलेज … येथे वसले. (२) … पासून ऑलिंपिक सामने दर चार वर्षांनी वेगवेगळ्या देशांत भरवले जातात.
Answer: (१) पहिले ऑलिंपिक व्हिलेज मेलबोर्न येथे वसले. (२) १८९६ पासून ऑलिंपिक सामने दर चार वर्षांनी वेगवेगळ्या देशांत भरवले जातात.
3. प्र. ३. 'पुरुषांसाठी व स्त्रियांसाठी वेगवेगळे सामने होतात' — अधोरेखित शब्दांचा तक्ता पूर्ण करा (मूळ शब्द, शब्दजात, प्रकार, लिंग, वचन, विभक्ती).
Answer: (१) पुरुषांसाठी — पुरुष; नाम; सामान्यनाम; पुल्लिंग; अनेकवचन; चतुर्थी. (२) व — व; अव्यय; उभयान्वयी (समुच्चयबोधक); –; –; –. (३) स्त्रियांसाठी — स्त्री; नाम; सामान्यनाम; स्त्रीलिंग; अनेकवचन; चतुर्थी. (४) वेगवेगळे — वेगवेगळा; विशेषण; गुणविशेषण; पुल्लिंग; अनेकवचन; –. (५) सामने — सामना; नाम; सामान्यनाम; पुल्लिंग; अनेकवचन; प्रथमा. (६) होतात — होणे; क्रियापद; अकर्मक; –; अनेकवचन; –.
4. प्र. ४. 'ऑलिंपिक म्हणजे विश्वबंधुत्व' ही संकल्पना स्पष्ट करा.
Answer: नमुना उत्तर: ऑलिंपिक ध्वजावरील पाच वर्तुळे पाच खंडांची आहेत आणि ती एकमेकांत गुंफलेली आहेत — म्हणजे सर्व खंड, सर्व देश मैत्रीने जोडलेले आहेत. या सामन्यांत जगभरातील हजारो खेळाडू एकाच गावात राहतात, एकत्र खेळतात. इथे जात, धर्म, वर्ण पाहिला जात नाही; जेसी ओवेन्सचे कौतुक सगळ्या जगाने केले. स्पर्धा असली तरी ती मित्रत्वाची असते. म्हणून ऑलिंपिक म्हणजे 'सारे जग एक कुटुंब' — विश्वबंधुत्व.
5. उपक्रम: एका भारतीय ऑलिंपिक पदकविजेत्याची माहिती तक्त्यात लिहा. (नमुना उत्तर)
Answer: नमुना उत्तर: २०१६ च्या रिओ ऑलिंपिकमध्ये — पी. व्ही. सिंधू, भारत, बॅडमिंटन, रौप्य (रजत) पदक; साक्षी मलिक, भारत, कुस्ती, कांस्य पदक. (इतर पदकविजेत्यांची माहिती आंतरजालावरून मिळवून तक्ता पूर्ण करा.)
Read the question, answer it in your head, then tap the card to check. 20 cards.
15 questions. Tap an option — you will see at once if it is right and why.
1. पाठाचे लेखक…
Answer: B. Bal J. Pandit.
2. ऑलिंपिक ध्वजावरील वर्तुळे…
Answer: C. Five rings.
3. पाच वर्तुळे कशाचे प्रतीक?
Answer: C. Five continents.
4. 'सिटियस' म्हणजे…
Answer: B. Faster — speed.
5. पहिले ऑलिंपिक व्हिलेज कुठे वसले?
Answer: B. Melbourne, 1956.
6. ऑलिंपिक सामने दर चार वर्षांनी कधीपासून?
Answer: B. Since 1896.
7. ऑलिंपिकची पहिली नोंद कोणत्या देशात?
Answer: C. Greece.
8. प्राचीन विजेत्यांना कशाची माळ?
Answer: B. Olive branch.
9. ऑलिंपिकचे पुनरुज्जीवन करणारे…
Answer: A. Coubertin.
10. जेसी ओवेन्सने अजिंक्यपदे मिळवली ते शहर…
Answer: B. Berlin, 1936.
11. 'मानवी रेल्वे इंजिन' म्हणून ख्याती…
Answer: C. Emil Zatopek.
12. अनवाणी मॅरेथॉन जिंकणारा खेळाडू कोणत्या देशाचा?
Answer: A. Ethiopia.
13. भारताने अनेक वर्षे कोणत्या खेळात अजिंक्यपद टिकवले?
Answer: A. Hockey.
14. 'व' या शब्दाची शब्दजात…
Answer: A. Conjunction.
15. 'सामने' चा मूळ शब्द…
Answer: A. सामना.
Get a ✓ Verified tutor for “ऑलिंपिक वर्तुळांचा गोफ” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Done with the notes? Revise ऑलिंपिक वर्तुळांचा गोफ the fun way: match key terms, beat the 60-second lightning round and spot true or false facts. Every game uses only this lesson, so each round is real exam revision.
⭐ 0 XP⏱ सुमारे ३० मिनिटे
Get a ✓ Verified tutor for “ऑलिंपिक वर्तुळांचा गोफ” — live online or at home. We aim to suggest up to 3 tutors within 24 hours.
Sign in free to see the answers to the textbook exercise of ऑलिंपिक वर्तुळांचा गोफ.
Sign in to see solutionsStuck on a question? Type it, 🎤 speak it or 📷 snap a photo of it and get simple, step-by-step help with “ऑलिंपिक वर्तुळांचा गोफ (Aksharbharati 6)” — important questions, a quick quiz, revision notes — in English, मराठी or हिंदी.
Sign in with Google to ask the AI tutor. It's free — 20 questions a day, one TalentJR account.
Sign in to askPrefer a real teacher? TalentJR teachers take live online classes anywhere in India. Tell us what you need and our team will call you with timings and fees.